Kit Library / Science / Biology
⚡ Topic Learning KitShared by a Veda learner · Generated with Veda AI
Veda Bites are swipeable micro-lessons — each one teaches exactly one idea. The bites below come from this kit — swipe through them in the app.
💡 Key Idea
जीवांचा काळानुसार बदल.
उत्क्रांती म्हणजे पिढ्यानपिढ्या जीवांमध्ये होणारे हळूहळू बदल. यामुळे साधे जीव आजच्या गुंतागुंतीच्या जीवांमध्ये रूपांतरित झाले. हे बदल लाखो वर्षांत होतात.
↳ उत्क्रांती म्हणजे जीवांचा काळानुसार होणारा बदल.
📖 Definition
शास्त्रीय अर्थ समजून घ्या.
उत्क्रांती ही जैविक लोकसंख्येच्या अनुवांशिक वैशिष्ट्यांमध्ये पिढ्यांमध्ये होणारा बदल आहे. हा बदल नैसर्गिक निवडीमुळे होतो.
↳ उत्क्रांती म्हणजे अनुवांशिक बदल.
⭐ Important Fact
उत्क्रांतीचे जनक.
चार्ल्स डार्विन यांनी उत्क्रांतीचा सिद्धांत मांडला. त्यांनी 'नैसर्गिक निवडी'ची कल्पना दिली.
↳ डार्विन यांनी उत्क्रांती स्पष्ट केली.
⚙️ Process
सर्वात योग्य तो टिकतो.
↳ नैसर्गिक निवडीमुळे उपयुक्त गुण टिकतात.
✏️ Example
लांब मानेचा फायदा.
पूर्वी जिराफच्या माना वेगवेगळ्या लांबीच्या होत्या. लांब मानेच्या जिराफला उंच झाडांवरील पाने खाता येत, त्यामुळे ते टिकले आणि त्यांची संतती वाढली.
↳ लांब मान हा अनुकूलनाचा परिणाम.
🌍 Real World
जीवाश्म आणि समानता.
↳ जीवाश्म उत्क्रांतीचे पुरावे देतात.
⚖️ Comparison
फरक ओळखा.
↳ उत्क्रांती लोकसंख्येचा बदल, अनुकूलन वैयक्तिक.
⚠️ Common Mistake
उत्क्रांती जलद नाही.
↳ उत्क्रांती हळू प्रक्रिया आहे.
🎯 Exam Tip
डार्विन आणि निवड.
परीक्षेत डार्विन आणि नैसर्गिक निवड यावर प्रश्न विचारले जातात. उदाहरणासह उत्तर लिहा.
↳ डार्विनचा सिद्धांत लक्षात ठेवा.
🧠 Memory Trick
डार्विन = निवड.
डार्विन यांचे नाव नैसर्गिक निवडीशी जोडा. 'ड' म्हणजे 'डार्विन', 'न' म्हणजे 'निवड'.
↳ डार्विन-निवड जोडी लक्षात ठेवा.
❓ Did You Know
उत्क्रांती सतत चालू.
उत्क्रांती आजही सुरू आहे. उदाहरणार्थ, कीटकनाशकांना प्रतिकार करणारे कीटक हे उत्क्रांतीचे उदाहरण आहे.
↳ उत्क्रांती सतत होत असते.
फोटो अल्बमसारखी.
उत्क्रांती ही एका फोटो अल्बमसारखी आहे. जुन्या फोटोंमधील व्यक्ती हळूहळू बदलत जाते, तसेच जीव बदलतात.
↳ उत्क्रांती हळूहळू बदल दाखवते.
उत्क्रांती म्हणजे पिढ्यांमध्ये जीवांमध्ये होणारे हळूहळू बदल. चार्ल्स डार्विन यांनी नैसर्गिक निवडीद्वारे हे स्पष्ट केले. जीवाश्म आणि समान रचना उत्क्रांतीचे पुरावे आहेत.
Full explanation, worked examples & memory tricks in the app
All 18 questions, laddered from warm-up to topper-level, each with its answer and the reasoning behind it.
Q1. उत्क्रांती म्हणजे काय?
BeginnerD · पिढ्यानपिढ्या जीवांच्या गुणधर्मांत हळूहळू होणारा बदल
उत्क्रांती म्हणजे पिढ्यानपिढ्या जीवांच्या गुणधर्मांत हळूहळू होणारा बदल.
Q2. डार्विन यांनी कोणता सिद्धांत मांडला?
BeginnerB · नैसर्गिक निवडीचा सिद्धांत
चार्ल्स डार्विन यांनी नैसर्गिक निवडीचा सिद्धांत मांडला, जो उत्क्रांतीचे स्पष्टीकरण देतो.
Q3. खालीलपैकी कोणता जीव सस्तन प्राणी आहे?
BeginnerB · माणूस
माणूस हा सस्तन प्राणी आहे, कारण तो आपल्या पिलांना दूध पाजतो.
Q4. उत्क्रांतीचा सिद्धांत कोणी मांडला?
BeginnerC · डार्विन
चार्ल्स डार्विन यांनी उत्क्रांतीचा सिद्धांत मांडला.
Q5. खालीलपैकी कोणता जीव उड्डाण करू शकतो?
BeginnerB · वटवाघूळ
वटवाघूळ हा एकमेव सस्तन प्राणी आहे जो उडू शकतो.
Q6. उत्क्रांतीमुळे जीवांमध्ये विविधता निर्माण होते.
BeginnerB · बरोबर
उत्क्रांतीमुळे जीवांमध्ये विविधता निर्माण होते.
Q7. खालीलपैकी कोणता प्राणी सरपटणारा आहे?
BeginnerC · सरडा
सरडा हा सरपटणारा प्राणी आहे.
Q8. उत्क्रांतीचा सिद्धांत कोणी मांडला?
BeginnerC · डार्विन
चार्ल्स डार्विन यांनी उत्क्रांतीचा सिद्धांत मांडला.
Q9. उत्क्रांती म्हणजे जीवांच्या गुणधर्मांत पिढ्यानपिढ्या होणारा बदल.
BeginnerA · True
उत्क्रांती म्हणजे जीवांच्या गुणधर्मांत पिढ्यानपिढ्या होणारा बदल.
Q10. डार्विन यांनी उत्क्रांतीचा सिद्धांत मांडला.
BeginnerA · True
चार्ल्स डार्विन यांनी उत्क्रांतीचा सिद्धांत मांडला.
Q11. खालीलपैकी कोणता जीव उत्क्रांतीचा पुरावा देतो?
IntermediateB · अश्व
अश्वाच्या उत्क्रांतीचा अभ्यास केल्यास त्याच्या पूर्वजांचे अवशेष सापडतात, जे उत्क्रांतीचे पुरावे आहेत.
Q12. उत्क्रांतीचा अभ्यास करण्यासाठी खालीलपैकी कशाचा उपयोग होतो?
IntermediateB · जीवाश्म
जीवाश्म हे प्राचीन जीवांचे अवशेष असतात, जे उत्क्रांतीचा अभ्यास करण्यासाठी उपयुक्त ठरतात.
Q13. उत्क्रांतीच्या सिद्धांतानुसार, सर्व जीव एका सामान्य पूर्वजापासून आले आहेत.
IntermediateD · बरोबर
उत्क्रांतीच्या सिद्धांतानुसार, सर्व जीव एका सामान्य पूर्वजापासून आले आहेत.
Q14. उत्क्रांती ही प्रक्रिया किती काळ चालते?
IntermediateA · लाखो वर्षे
उत्क्रांती ही प्रक्रिया लाखो वर्षे चालते.
Q15. उत्क्रांतीचा पुरावा म्हणून खालीलपैकी काय वापरले जाते?
IntermediateB · जीवाश्म
जीवाश्म हे उत्क्रांतीचे महत्त्वाचे पुरावे आहेत.
Q16. उत्क्रांतीच्या सिद्धांतानुसार, जीव परिसरातील बदलांशी जुळवून घेतात.
IntermediateD · बरोबर
उत्क्रांतीमुळे जीव परिसरातील बदलांशी जुळवून घेतात.
Q17. खालीलपैकी कोणता जीव उत्क्रांतीचा पुरावा देतो?
IntermediateD · अश्व
अश्वाच्या उत्क्रांतीचा अभ्यास केल्यास त्याच्या पूर्वजांचे अवशेष सापडतात, जे उत्क्रांतीचे पुरावे आहेत.
Q18. मानवाच्या उत्क्रांतीचा क्रम कोणता?
AdvancedB · होमो हॅबिलिस → होमो इरेक्टस → होमो सेपियन्स
मानवाच्या उत्क्रांतीचा योग्य क्रम: होमो हॅबिलिस → होमो इरेक्टस → होमो सेपियन्स.
15 flashcards in this kit — the app reviews them with spaced repetition so the right card returns on the right day.
Every game is built from this kit's own content — scores feed your mastery, so playing counts as studying.
True False
Built from this kit's own content
Memory Match
Built from this kit's own content
Flashcard Battle
Built from this kit's own content
Speed Quiz
Built from this kit's own content
Sequence Builder
Built from this kit's own content
Revision Battle
Built from this kit's own content
Playable in the app
The full Veda Bites deck, complete notes, spaced-repetition flashcards, leveled MCQs, tests and games for this kit — plus Daily Facts and the Arena, every day.