🃏 Flashcards
Tap a card to flip it
43 flashcards in this kit — the app reviews them with
spaced repetition so the right card returns on the right day.
Question
નાણાકીય બજાર એટલે શું?
tap to flip ↻
Answer
નાણાકીય બજાર એ રોકાણકારો અને નાણાં ઉછીના લેનારાઓ વચ્ચે નાણાંના હસ્તાંતરણ માટેનું તંત્ર છે, જે નાણાકીય મિલકતોના વ્યવહારો દ્વારા વર્તમાન કિંમતોની માહિતી પણ આપે છે.
Question
નાણાકીય બજારના મુખ્ય બે ભાગ કયા છે?
tap to flip ↻
Answer
1. નાણાં બજાર (Money Market) 2. મૂડી બજાર (Capital Market)
Question
નાણાં બજારની પાકતી મુદત કેટલી હોય છે?
tap to flip ↻
Answer
એક વર્ષ કે તેથી ઓછી
Question
નાણાં બજારના બે પક્ષકારો કયા છે?
tap to flip ↻
Answer
નાણાંનું ધિરાણ કરનારા (રિઝર્વ બેન્ક, વેપારી બેન્કો, સહકારી બેન્કો, શરાફો) અને નાણાં ઉછીના મેળવનારા (ખેડૂતો, વેપારીઓ, રાજ્ય સરકાર, કેન્દ્ર સરકાર).
Question
નાણાં બજારની મુખ્ય લાક્ષણિકતા જણાવો.
tap to flip ↻
Answer
તે કોઈ ચોક્કસ ભૌતિક સ્થળ નથી, પરંતુ વિવિધ સંસ્થાઓ (RBI, વેપારી બેન્કો, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, વીમા કંપનીઓ)નું સામૂહિક માળખું છે; જોખમ ઓછું અને તરલતા ઊંચી હોય છે.
Question
સંગઠિત નાણાં બજાર એટલે શું?
tap to flip ↻
Answer
એવું નાણાં બજાર જેના પર RBI જેવી સંસ્થાનું નિયંત્રણ/દેખરેખ હોય; જેમ કે બેંકો, નાણાકીય સંસ્થાઓ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ.
Question
અસંગઠિત નાણાં બજાર એટલે શું?
tap to flip ↻
Answer
એવું નાણાકીય બજાર જેના પર કોઈ સંસ્થાનું નિયંત્રણ/દેખરેખ નથી; જેમ કે શાહુકારો, શરાફી પેઢીઓ, દેશી બેંકરો.
Question
સંગઠિત નાણાં બજારનાં પાંચ મુખ્ય સાધનો કયાં છે?
tap to flip ↻
Answer
1. ટ્રેઝરી બિલ 2. કોમર્શિયલ પેપર 3. થાપણનું પ્રમાણપત્ર 4. કોમર્શિયલ બિલ 5. કૉલ/નોટિસ મની
Question
ટ્રેઝરી બિલ કોણ બહાર પાડે છે?
tap to flip ↻
Answer
ભારત સરકાર વતી રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવે છે.
Question
ટ્રેઝરી બિલની પાકતી મુદત કેટલી હોય છે?
tap to flip ↻
Answer
91 દિવસ, 182 દિવસ કે 364 દિવસ
Question
ટ્રેઝરી બિલને શા માટે ઝીરો કૂપન બોન્ડ કહે છે?
tap to flip ↻
Answer
કારણ કે તેના પર વ્યાજની ચૂકવણી થતી નથી; તે વટાવ (ડિસ્કાઉન્ટ) દરથી બહાર પાડવામાં આવે છે અને પાકતી મુદતે મૂળ કિંમત ચૂકવવામાં આવે છે.
Question
ટ્રેઝરી બિલનું લઘુત્તમ મૂલ્ય કેટલું છે?
tap to flip ↻
Answer
₹25,000 અને તેના ગુણાંકમાં
Question
કોમર્શિયલ પેપર ભારતમાં સૌપ્રથમ ક્યારે બહાર પાડવામાં આવ્યું?
tap to flip ↻
Answer
જાન્યુઆરી 1990માં રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા
Question
કોમર્શિયલ પેપર બહાર પાડવા માટે કંપનીની લઘુત્તમ કાર્યકારી મૂડી કેટલી હોવી જોઈએ?
tap to flip ↻
Answer
₹4 કરોડ કે તેથી વધુ, અને કંપની શેર બજારમાં લિસ્ટેડ હોવી જોઈએ.
Question
કોમર્શિયલ પેપરની મુદત કેટલી હોઈ શકે?
tap to flip ↻
Answer
ઓછામાં ઓછી 7 દિવસ અને વધુમાં વધુ 1 વર્ષ
Question
થાપણનું પ્રમાણપત્ર (CD) કોણ બહાર પાડી શકે છે?
tap to flip ↻
Answer
શિડ્યુલ વેપારી બેન્કો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ
Question
થાપણના પ્રમાણપત્રની મુદત કેટલી હોય છે?
tap to flip ↻
Answer
91 દિવસથી 1 વર્ષ સુધી
Question
થાપણના પ્રમાણપત્ર અને બાંધી મુદતની થાપણની રસીદમાં શું તફાવત છે?
tap to flip ↻
Answer
થાપણનું પ્રમાણપત્ર હસ્તાંતરણીય અને વેચી શકાય છે; જ્યારે બાંધી મુદતની થાપણની રસીદ હસ્તાંતરણીય નથી અને વેચી શકાતી નથી.
Question
કોમર્શિયલ બિલ ક્યારે બને છે?
tap to flip ↻
Answer
જ્યારે માલ વેચનાર ખરીદનાર ઉપર બિલ લખે ત્યારે તે 'વેપારી બિલ' બને છે અને જ્યારે વેપારી બેન્ક તેનો સ્વીકાર કરે ત્યારે તે 'કોમર્શિયલ બિલ' બને છે.
Question
કોમર્શિયલ બિલની સામાન્ય મુદત કેટલી હોય છે?
tap to flip ↻
Answer
30, 60 કે 90 દિવસ
Question
કૉલ મની એટલે શું?
tap to flip ↻
Answer
એક જ દિવસ માટે નાણાં ઉછીના આપવા કે લેવાને કૉલ મની કહે છે; તેને 'ઈન્ટર-બેન્ક-કૉલ મની માર્કેટ' પણ કહે છે.
Question
કૉલ મની પર ચૂકવવામાં આવતા વ્યાજના દરને શું કહે છે?
tap to flip ↻
Answer
કૉલરેટ (Call Rate)
Question
નોટિસ મની એટલે શું?
tap to flip ↻
Answer
2 થી 14 દિવસ માટે નાણાં ઉછીના લેવા કે આપવાને નોટિસ મની કહે છે.
Question
મૂડી બજાર એટલે શું?
tap to flip ↻
Answer
એવું બજાર જ્યાં મધ્યમ અને લાંબાગાળાના નાણાં માટેનું કામ થાય છે; જેમ કે શેર, ડિબેન્ચર, બોન્ડ.
Question
મૂડી બજારના બે પ્રકાર કયા છે?
tap to flip ↻
Answer
1. પ્રાથમિક બજાર (Primary Market) 2. ગૌણ બજાર/શેર બજાર (Secondary Market/Stock Market)
Question
પ્રાથમિક બજાર એટલે શું?
tap to flip ↻
Answer
નવી જામીનગીરીઓના પ્રથમ વખત વેચાણનું બજાર, જ્યાં કંપનીઓ IPO દ્વારા મૂડી ઊભી કરે છે.
Question
પ્રાથમિક બજારના મધ્યસ્થીઓ કયા છે?
tap to flip ↻
Answer
બુક રનીંગ લીડ મેનેજર, ભરણાંનાં રજિસ્ટ્રાર, શેર દલાલ વગેરે
Question
ગૌણ બજાર એટલે શું?
tap to flip ↻
Answer
એવું સ્થળ જ્યાં અગાઉથી બહાર પાડવામાં આવેલ જામીનગીરીઓનો વેપાર થાય છે; તેને શેરબજાર પણ કહે છે.
Question
ભારતના સૌથી જૂના શેરબજારની સ્થાપના ક્યારે અને કયા નામે થઈ?
tap to flip ↻
Answer
9 જુલાઈ 1875ના રોજ 'ધી નેટિવ શેર એન્ડ સ્ટોક બ્રોકર્સ એસોસિયેશન' તરીકે, જે આજે BSE (Bombay Stock Exchange) તરીકે ઓળખાય છે.
Question
ગુજરાતમાં સૌથી જૂનું શેરબજાર ક્યારે અને ક્યાં શરૂ થયું?
tap to flip ↻
Answer
વર્ષ 1894માં અમદાવાદ ખાતે
Question
તેજડિયા (Bull) એટલે કોણ?
tap to flip ↻
Answer
જે વ્યક્તિ ભવિષ્યમાં શેરની કિંમત વધશે તેવું વિચારીને શેરનું વેચાણ તાત્કાલિક રોકી દે છે.
Question
મંદડિયા (Bear) એટલે કોણ?
tap to flip ↻
Answer
જે વ્યક્તિ ભવિષ્યમાં શેરના ભાવમાં ઘટાડો થશે એ વિચારીને શેર વેચીને લાભ મેળવે છે.
Question
ડિપોઝિટરી એટલે શું?
tap to flip ↻
Answer
નાણાકીય બજારની સંસ્થા જે જામીનગીરીઓને ઈલેક્ટ્રોનિક (ડિમેટ) સ્વરૂપમાં રાખે છે અને તેના હસ્તાંતરણની સુવિધા પૂરી પાડે છે.
Question
ભારતની પ્રથમ ડિપોઝિટરી કઈ છે અને તેની સ્થાપના ક્યારે થઈ?
tap to flip ↻
Answer
NSDL (National Securities Depository Limited), સ્થાપના 1996માં
Question
ભારતની બીજી ડિપોઝિટરી કઈ છે અને તેની સ્થાપના ક્યારે થઈ?
tap to flip ↻
Answer
CDSL (Central Depository Services (India) Limited), સ્થાપના 1999માં
Question
નાણાં બજાર અને મૂડી બજાર વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત જણાવો.
tap to flip ↻
Answer
નાણાં બજાર ટૂંકાગાળા (≤1 વર્ષ) માટે, જોખમ ઓછું, RBIનું નિયંત્રણ; મૂડી બજાર મધ્યમ/લાંબાગાળા માટે, જોખમ વધુ, SEBIનું નિયંત્રણ.
Question
SEBIનું પૂરું નામ શું છે?
tap to flip ↻
Answer
Securities and Exchange Board of India (સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા)
Question
SEBIની સ્થાપના ક્યારે થઈ અને તેને કાયદેસર માન્યતા ક્યારે મળી?
tap to flip ↻
Answer
સ્થાપના 1988માં, કાયદેસર માન્યતા 1992માં
Question
SEBIનું મુખ્ય કાર્ય શું છે?
tap to flip ↻
Answer
રોકાણકારોના હિતોનું રક્ષણ કરવું, જામીનગીરી બજારના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવું અને જામીનગીરી બજારનું નિયમન કરવું.
Question
NSEની સ્થાપના ક્યારે થઈ અને તે કાર્યરત ક્યારે થયું?
tap to flip ↻
Answer
સ્થાપના 1992માં, કાર્યરત 1994માં
Question
NSEએ ભારતીય શેરબજારમાં શું નવું લાવ્યું?
tap to flip ↻
Answer
ઈલેક્ટ્રોનિક ટ્રેડિંગની શરૂઆત અને પારદર્શિતા
Question
સરકારી જામીનગીરીઓનો વેપાર કયા બજારમાં થાય છે?
tap to flip ↻
Answer
ગિલ્ટ એજ (Gilt Edged) બજારમાં
Question
શેર બજારને કેન્દ્ર સરકારની મંજૂરી કયા કાયદા હેઠળ મેળવવી પડે છે?
tap to flip ↻
Answer
1956ના જામીનગીરી કરાર (નિયમન) ધારા (Securities Contract (Regulation) Act) અનુસાર