મૂળભૂત અધિકારો (Fundamental Rights)
8 minFull explanation, worked examples & memory tricks in the app
Kit Library / Social Studies / Civics & Government
⚡ Topic Learning KitShared by a Veda learner · Generated with Veda AI
Full explanation, worked examples & memory tricks in the app
All 35 questions, laddered from warm-up to topper-level, each with its answer and the reasoning behind it.
Q1. ભારતીય સંવિધાનમાં મૂળભૂત અધિકારો કયા ભાગમાં સમાવિષ્ટ છે?
BeginnerB · ભાગ III
ભારતીય સંવિધાનનો ભાગ III (અનુચ્છેદ 12-35) મૂળભૂત અધિકારોને સમર્પિત છે.
Q2. અનુચ્છેદ 14 કયા અધિકાર સાથે સંબંધિત છે?
BeginnerD · કાનૂન સમક્ષ સમાનતા
અનુચ્છેદ 14 કાનૂન સમક્ષ સમાનતા અને કાનૂનના સમાન રક્ષણની બાંયધરી આપે છે.
Q3. અનુચ્છેદ 21 કયા અધિકારની બાંયધરી આપે છે?
BeginnerC · જીવન અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાનો અધિકાર
અનુચ્છેદ 21 જીવન અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાનું રક્ષણ કરે છે.
Q4. અનુચ્છેદ 17 કઈ પ્રથાને નાબૂદ કરે છે?
BeginnerB · અસ્પૃશ્યતા
અનુચ્છેદ 17 અસ્પૃશ્યતાને નાબૂદ કરે છે અને તેના કોઈપણ સ્વરૂપને પ્રતિબંધિત કરે છે.
Q5. અનુચ્છેદ 24 કયા પર પ્રતિબંધ મૂકે છે?
BeginnerC · 14 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને કારખાના કે ખાણમાં કામે લગાડવા
અનુચ્છેદ 24 14 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને કારખાના, ખાણ કે અન્ય જોખમી કામમાં રોજગારી પર પ્રતિબંધ મૂકે છે.
Q6. અનુચ્છેદ 21A કયો અધિકાર આપે છે?
BeginnerB · 6-14 વર્ષના બાળકો માટે મફત અને અનિવાર્ય શિક્ષણ
86મા સંવિધાન સુધારા દ્વારા ઉમેરાયેલ અનુચ્છેદ 21A 6-14 વર્ષના બાળકો માટે મફત અને અનિવાર્ય શિક્ષણની બાંયધરી આપે છે.
Q7. મૂળભૂત અધિકારો ભારતીય સંવિધાનના ભાગ III માં સમાવિષ્ટ છે.
BeginnerA · True
ભાગ III (અનુચ્છેદ 12-35) મૂળભૂત અધિકારોને સમર્પિત છે.
Q8. મિલકતનો અધિકાર હાલમાં ભારતીય સંવિધાન હેઠળ મૂળભૂત અધિકાર છે.
BeginnerB · False
44મા સંવિધાન સુધારા (1978) દ્વારા મિલકતનો અધિકાર મૂળભૂત અધિકારોમાંથી કાઢી નાખવામાં આવ્યો અને અનુચ્છેદ 300A હેઠળ કાનૂની અધિકાર બન્યો.
Q9. ભારતીય સંવિધાન હેઠળ, મૂળભૂત અધિકારો કયા પ્રકારના અધિકારો છે?
BeginnerA · મૌલિક અધિકારો
મૂળભૂત અધિકારોને 'મૌલિક અધિકારો' કહેવામાં આવે છે, કારણ કે તે વ્યક્તિના જીવનના મૂળભૂત હક્કોનું રક્ષણ કરે છે.
Q10. મૂળભૂત અધિકારોનું ઉદ્દેશ શું છે?
BeginnerD · વ્યક્તિની સ્વતંત્રતા અને સમાનતા સુનિશ્ચિત કરવી
મૂળભૂત અધિકારોનું ઉદ્દેશ વ્યક્તિની સ્વતંત્રતા અને સમાનતા સુનિશ્ચિત કરવું છે.
Q11. ભારતીય સંવિધાનમાં કેટલા મૂળભૂત અધિકારો છે?
BeginnerD · 6
ભારતીય સંવિધાનમાં કુલ 6 મૂળભૂત અધિકારો છે.
Q12. મૂળભૂત અધિકારોને કયા ભાગમાં સમાવિષ્ટ કરવામાં આવ્યા છે?
BeginnerC · ભાગ III
મૂળભૂત અધિકારો ભારતીય સંવિધાનના ભાગ III માં સમાવિષ્ટ છે.
Q13. કયો અધિકાર વ્યક્તિને જીવન અને સ્વાસ્થ્યનો અધિકાર આપે છે?
BeginnerD · અનુચ્છેદ 21
અનુચ્છેદ 21 વ્યક્તિને જીવન અને સ્વાસ્થ્યનો અધિકાર આપે છે.
Q14. મૂળભૂત અધિકારોને કઈ સંસ્થા દ્વારા સુરક્ષિત કરવામાં આવે છે?
BeginnerC · સુપ્રીમ કોર્ટ
મૂળભૂત અધિકારોને સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા સુરક્ષિત કરવામાં આવે છે.
Q15. અનુચ્છેદ 17 કઈ પ્રથાને નાબૂદ કરે છે?
BeginnerB · જાતિભેદ
અનુચ્છેદ 17 જાતિભેદને નાબૂદ કરે છે.
Q16. અનુચ્છેદ 15 કયા આધારે ભેદભાવ પર પ્રતિબંધ મૂકે છે?
BeginnerB · સામાન્ય
અનુચ્છેદ 15 સામાન્ય આધાર પર ભેદભાવ પર પ્રતિબંધ મૂકે છે.
Q17. અનુચ્છેદ 19 હેઠળ કઈ સ્વતંત્રતા સામેલ છે?
BeginnerD · સંઘની સ્વતંત્રતા
અનુચ્છેદ 19 હેઠળ સંઘની સ્વતંત્રતા સામેલ છે.
Q18. નીચેનામાંથી કયો અધિકાર મૂળભૂત અધિકાર નથી?
IntermediateA · મિલકતનો અધિકાર
મિલકતનો અધિકાર 1978માં 44મા સંવિધાન સુધારા દ્વારા મૂળભૂત અધિકારોમાંથી કાઢી નાખવામાં આવ્યો અને અનુચ્છેદ 300A હેઠળ કાનૂની અધિકાર બન્યો.
Q19. અનુચ્છેદ 19 હેઠળ નીચેનામાંથી કઈ સ્વતંત્રતા સામેલ નથી?
IntermediateC · મિલકત ધારણ કરવાની સ્વતંત્રતા
મિલકત ધારણ કરવાની સ્વતંત્રતા અનુચ્છેદ 19(1)(f) હેઠળ હતી, પરંતુ 44મા સુધારા દ્વારા તેને કાઢી નાખવામાં આવી.
Q20. અનુચ્છેદ 32 ને ડૉ. બી. આર. આંબેડકરે કેવી રીતે વર્ણવ્યો હતો?
IntermediateB · સંવિધાનનું હૃદય અને આત્મા
ડૉ. આંબેડકરે અનુચ્છેદ 32 (સંવિધાનિક ઉપાયોનો અધિકાર) ને સંવિધાનનું હૃદય અને આત્મા ગણાવ્યું હતું.
Q21. અનુચ્છેદ 15 કયા આધારે ભેદભાવ પર પ્રતિબંધ મૂકે છે?
IntermediateA · ધર્મ, વંશ, જાતિ, લિંગ, જન્મસ્થળ
અનુચ્છેદ 15 ધર્મ, વંશ, જાતિ, લિંગ અથવા જન્મસ્થળના આધારે ભેદભાવ પર પ્રતિબંધ મૂકે છે.
Q22. અનુચ્છેદ 23 કયા પર પ્રતિબંધ મૂકે છે?
IntermediateA · માનવ તસ્કરી અને બળજબરી
અનુચ્છેદ 23 માનવ તસ્કરી, બેગાર અને અન્ય સમાન પ્રકારની બળજબરી મજૂરી પર પ્રતિબંધ મૂકે છે.
Q23. અનુચ્છેદ 25 કયા અધિકાર સાથે સંબંધિત છે?
IntermediateA · અંતઃકરણની સ્વતંત્રતા અને ધર્મના પ્રચારની સ્વતંત્રતા
અનુચ્છેદ 25 અંતઃકરણની સ્વતંત્રતા અને ધર્મના પ્રચાર, આચરણ અને પાલનની સ્વતંત્રતાની બાંયધરી આપે છે.
Q24. અનુચ્છેદ 29(1) કયા અધિકારની બાંયધરી આપે છે?
IntermediateC · અલ્પસંખ્યકોના હિતોનું રક્ષણ
અનુચ્છેદ 29(1) નાગરિકોના કોઈપણ વર્ગને તેની પોતાની ભાષા, લિપિ અને સંસ્કૃતિના રક્ષણનો અધિકાર આપે છે.
Q25. અનુચ્છેદ 30 કયા અધિકાર સાથે સંબંધિત છે?
IntermediateC · શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની સ્થાપના અને વ્યવસ્થાપનનો અલ્પસંખ્યકોનો અધિકાર
અનુચ્છેદ 30 ધાર્મિક અને ભાષાકીય અલ્પસંખ્યકોને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની સ્થાપના અને વ્યવસ્થાપનનો અધિકાર આપે છે.
Q26. મૂળભૂત અધિકારોનો ઉદ્દેશ શું છે?
IntermediateD · વ્યક્તિની સ્વતંત્રતા અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી
મૂળભૂત અધિકારોનો ઉદ્દેશ વ્યક્તિની સ્વતંત્રતા અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવો છે.
Q27. અનુચ્છેદ 14 કયા અધિકાર સાથે સંબંધિત છે?
IntermediateA · સમાનતાનો અધિકાર
અનુચ્છેદ 14 સમાનતા અને ભેદભાવ વિરુદ્ધ સુરક્ષા સાથે સંબંધિત છે.
Q28. મૂળભૂત અધિકારોને કઈ સંસ્થા દ્વારા સુરક્ષિત કરવામાં આવે છે?
IntermediateB · ઉચ્ચ ન્યાયાલય
મૂળભૂત અધિકારોને ઉચ્ચ ન્યાયાલય દ્વારા સુરક્ષિત કરવામાં આવે છે.
Q29. અનુચ્છેદ 19 હેઠળ કઈ સ્વતંત્રતા સામેલ છે?
IntermediateA · અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા
અનુચ્છેદ 19 હેઠળ અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા સામેલ છે.
Q30. અનુચ્છેદ 21 કયો અધિકાર આપે છે?
IntermediateC · જીવન અને સ્વાસ્થ્યનો અધિકાર
અનુચ્છેદ 21 જીવન અને સ્વાસ્થ્યનો અધિકાર આપે છે.
Q31. મૂળભૂત અધિકારોમાં કયો અધિકાર સામેલ નથી?
IntermediateA · શિક્ષણનો અધિકાર
શિક્ષણનો અધિકાર મૂળભૂત અધિકાર તરીકે માન્ય નથી.
Q32. અનુચ્છેદ 30 કયા અધિકાર સાથે સંબંધિત છે?
IntermediateA · શિક્ષણનો અધિકાર
અનુચ્છેદ 30 શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને સંરક્ષણ આપતા અધિકાર સાથે સંબંધિત છે.
Q33. અનુચ્છેદ 23 કયા પર પ્રતિબંધ મૂકે છે?
IntermediateA · બાળ મજૂરી
અનુચ્છેદ 23 બાળ મજૂરી પર પ્રતિબંધ મૂકે છે.
Q34. મૂળભૂત અધિકારોની રક્ષા માટે કયો અધિકાર છે?
IntermediateC · અનુચ્છેદ 32
અનુચ્છેદ 32 મૂળભૂત અધિકારોની રક્ષા માટે છે.
Q35. મૂળભૂત અધિકારો કયા ભાગમાં સમાવિષ્ટ છે?
IntermediateC · ભાગ III
મૂળભૂત અધિકારો ભારતીય સંવિધાનના ભાગ III માં સમાવિષ્ટ છે.
The full Veda Bites deck, complete notes, spaced-repetition flashcards, leveled MCQs, tests and games for this kit — plus Daily Facts and the Arena, every day.