Kit Library / Science / ભૌતિક રસાયણ વિજ્ઞાન (Physical Chemistry)
⚡ Topic Learning KitShared by a Veda learner · Generated with Veda AI
Veda Bites are swipeable micro-lessons — each one teaches exactly one idea. The bites below come from this kit — swipe through them in the app.
💡 Key Idea
પરમાણુ પરનો કાલ્પનિક વીજભાર.
ઓક્સિડેશન અંક એ સંયોજનમાં રહેલા પરમાણુ પરનો કાલ્પનિક (hypothetical) વીજભાર છે, જે ધારી લેવામાં આવે છે કે બોન્ડના ઇલેક્ટ્રોન સંપૂર્ણપણે વધુ ઇલેક્ટ્રોનેગેટિવ પરમાણુને મળી ગયા છે.
↳ ઓક્સિડેશન અંક વાસ્તવિક વીજભાર નથી, પણ ઇલેક્ટ્રોન-હિસાબ માટેનું ઉપયોગી માપ છે.
📖 Definition
આ નિયમો યાદ રાખો, દરેક સવાલ ઉકેલાશે.
↳ આ છ નિયમો લગભગ દરેક ઓક્સિડેશન અંકની ગણતરી માટે પૂરતા છે.
➗ Formula
બધા અંકોનો સરવાળો શૂન્ય.
↳ તટસ્થ સંયોજનમાં સરવાળો 0, આયનમાં સરવાળો વીજભાર — આ જ ગણતરીની ચાવી છે.
⚠️ Common Mistake
દરેક જગ્યાએ -2 ધારી ન લો.
↳ ઓક્સિજનનો અંક સંયોજન પ્રમાણે બદલાય છે; આંખ મીંચીને -2 ન ધારો.
⭐ Important Fact
ફ્લોરિન હંમેશા -1 રહે છે.
ફ્લોરિન (F) સૌથી વધુ ઇલેક્ટ્રોનેગેટિવ તત્વ હોવાથી તેના સંયોજનોમાં તેનો ઓક્સિડેશન અંક હંમેશા -1 હોય છે — $OF_2$ માં પણ, જ્યાં ઓક્સિજન +2 બને છે.
↳ ફ્લોરિનનો અંક -1 ફિક્સ છે; બાકીના તત્વોનો અંક તેના આધારે ગણો.
⚙️ Process
ચાર પગલાંમાં જવાબ મળે.
↳ આ ચાર-પગલાંની રીત દરેક સંયોજન કે આયન પર લાગુ પડે છે.
⚖️ Comparison
બંને સરખા લાગે, પણ અલગ છે.
↳ ઓક્સિડેશન અંક ચિહ્ન ધરાવે છે, વેલેન્સી નહીં — આ મુખ્ય ફરક છે.
🌍 Real World
કાટ લાગવો એ રેડોક્સ છે.
↳ ઓક્સિડેશન અંક ફક્ત પુસ્તકનો ખ્યાલ નથી — તે રોજિંદી રસાયણિક ઘટનાઓ સમજાવે છે.
🎯 Exam Tip
જાણીતા તત્વોથી શરૂ કરો.
↳ નિયમિત પગલાં અનુસરવાથી પરીક્ષામાં ઝડપ અને સચોટતા બંને વધે છે.
🧠 Memory Trick
H-O-F નો ક્રમ યાદ રાખો.
ઇલેક્ટ્રોનેગેટિવિટીનો ક્રમ F > O > Cl > N > H યાદ રાખો — જે તત્વ વધુ ઇલેક્ટ્રોનેગેટિવ, તે ઋણ અંક લે છે.
↳ ઇલેક્ટ્રોનેગેટિવિટીનો ક્રમ યાદ હોય તો અપવાદો આપોઆપ સમજાય.
ઓક્સિડેશન અંક (Oxidation Number) એ સંયોજનમાં રહેલા પરમાણુ પરનો કાલ્પનિક વીજભાર છે, જે ઇલેક્ટ્રોનના સ્થાનાંતરણને ધ્યાનમાં રાખીને ગણવામાં આવે છે. તે રેડોક્સ પ્રક્રિયાઓ ઓળખવા, સંયોજનોનું નામકરણ કરવા અને રાસાયણિક સમીકરણો સંત…
Full explanation, worked examples & memory tricks in the app
All 21 questions, laddered from warm-up to topper-level, each with its answer and the reasoning behind it.
Q1. ઓક્સિડેશન અંક (Oxidation Number) ની સૌથી સચોટ વ્યાખ્યા કઈ છે?
BeginnerAnswers and explanations are in the Veda app.
Q2. મુક્ત તત્વ $\text{Fe}$ માં લોખંડનો ઓક્સિડેશન અંક કેટલો છે?
BeginnerAnswers and explanations are in the Veda app.
Q3. એકપરમાણ્વીય આયન $\text{Na}^+$ માં સોડિયમનો ઓક્સિડેશન અંક કેટલો છે?
BeginnerAnswers and explanations are in the Veda app.
Q4. ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન અંક સામાન્ય રીતે કેટલો હોય છે?
BeginnerAnswers and explanations are in the Veda app.
Q5. હાઇડ્રોજનનો ઓક્સિડેશન અંક સામાન્ય રીતે કેટલો હોય છે?
BeginnerAnswers and explanations are in the Veda app.
Q6. ફ્લોરિનનો ઓક્સિડેશન અંક હંમેશા કેટલો હોય છે?
BeginnerAnswers and explanations are in the Veda app.
Q7. તટસ્થ સંયોજનમાં તમામ પરમાણુઓના ઓક્સિડેશન અંકનો સરવાળો કેટલો થાય?
BeginnerAnswers and explanations are in the Veda app.
Q8. બહુપરમાણ્વીય આયનમાં ઓક્સિડેશન અંકનો સરવાળો કેટલો થાય?
BeginnerAnswers and explanations are in the Veda app.
Q9. $\text{KMnO}_4$ માં Mn નો ઓક્સિડેશન અંક કેટલો છે?
IntermediateAnswers and explanations are in the Veda app.
Q10. $\text{Cr}_2\text{O}_7^{2-}$ માં Cr નો ઓક્સિડેશન અંક કેટલો છે?
IntermediateAnswers and explanations are in the Veda app.
Q11. $\text{H}_2\text{SO}_4$ માં S નો ઓક્સિડેશન અંક કેટલો છે?
IntermediateAnswers and explanations are in the Veda app.
Q12. પેરોક્સાઇડ $\text{H}_2\text{O}_2$ માં ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન અંક કેટલો છે?
IntermediateAnswers and explanations are in the Veda app.
Q13. ધાતુ હાઇડ્રાઇડ $\text{NaH}$ માં હાઇડ્રોજનનો ઓક્સિડેશન અંક કેટલો છે?
IntermediateAnswers and explanations are in the Veda app.
Q14. રેડોક્સ પ્રક્રિયામાં ઓક્સિડેશન અંકમાં વધારો થાય તો શું પ્રક્રિયા થાય?
IntermediateAnswers and explanations are in the Veda app.
Q15. ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટ વિશે કયું વિધાન સાચું છે?
IntermediateAnswers and explanations are in the Veda app.
Q16. ઓક્સિડેશન અંક અને વાસ્તવિક વીજભાર એક જ વિભાવના છે.
IntermediateAnswers and explanations are in the Veda app.
Q17. સુપરોક્સાઇડ $\text{KO}_2$ માં ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન અંક $-\frac{1}{2}$ હોય છે.
AdvancedAnswers and explanations are in the Veda app.
Q18. $\text{H}_2\text{O}_2$ માં ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન અંક શોધો. શું તે $-1$, $-2$, $0$, કે $+1$ છે?
AdvancedAnswers and explanations are in the Veda app.
Q19. $\text{Cr}_2\text{O}_7^{2-}$ માં Cr નો ઓક્સિડેશન અંક શોધવા માટેની ગણતરીમાં, Cr નો અંક શું હશે?
AdvancedAnswers and explanations are in the Veda app.
Q20. ઝિનક (Zn) અને કોપર (Cu) વચ્ચેની રેડોક્સ પ્રક્રિયામાં Zn નો ઓક્સિડેશન અંક શું છે?
AdvancedAnswers and explanations are in the Veda app.
Q21. કયા સંયોજનમાં ઓક્સિડેશન અંકનો સરવાળો તટસ્થ સંયોજનમાં શૂન્ય નથી?
AdvancedAnswers and explanations are in the Veda app.
30 flashcards in this kit — the app reviews them with spaced repetition so the right card returns on the right day.
Every game is built from this kit's own content — scores feed your mastery, so playing counts as studying.
Word Match
Built from this kit's own content
True False
Built from this kit's own content
Memory Match
Built from this kit's own content
Flashcard Battle
Built from this kit's own content
Speed Quiz
Built from this kit's own content
Guess Term
Built from this kit's own content
Sequence Builder
Built from this kit's own content
Categorization
Built from this kit's own content
Revision Battle
Built from this kit's own content
Playable in the app
The full Veda Bites deck, complete notes, spaced-repetition flashcards, leveled MCQs, tests and games for this kit — plus Daily Facts and the Arena, every day.