આંતરરાષ્ટ્રીય અર્થશાસ્ત્ર ક્વિક કિટ

B · સાટા પદ્ધતિ (Barter system)

શરૂઆતમાં, નાણાંના અસ્તિત્વ પહેલાં, લોકો વસ્તુઓ અને સેવાઓની સીધી અદલાબદલી કરતા હતા, જેને સાટા પદ્ધતિ (Barter system) કહેવાય છે.

A · આંતરિક વેપાર (Internal trade)

એક જ દેશની ભૌગોલિક સીમામાં થતા વેપારને આંતરિક વેપાર (Internal trade) કહેવાય છે.

A · આર્થિક વિકાસ (Economic development)

આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર દેશોને તેમની વિશેષતાનો લાભ લેવા, વધુ ઉત્પાદન કરવા અને નિકાસ દ્વારા વિદેશી હૂંડિયામણ કમાવવા સક્ષમ બનાવે છે, જે આર્થિક વિકાસ (Economic development) માટે નિર્ણાયક છે.

B · મૂડીવાદી (Capitalist)

અમેરિકા એક મૂડીવાદી (Capitalist) અર્થતંત્ર ધરાવે છે, જ્યાં ઉત્પાદનના મોટાભાગના સાધનો ખાનગી માલિકીના હોય છે અને બજાર દળો દ્વારા નિર્ણયો લેવાય છે.

C · શ્રમ-સઘન (Labor-intensive)

જે ચીજવસ્તુના ઉત્પાદન માટે મૂડી કરતાં શ્રમનો વધુ ઉપયોગ થાય તેને શ્રમ-સઘન (Labor-intensive) ચીજવસ્તુ કહેવાય છે.

D · બાહ્ય મૂલ્ય (External value)

વિનિમય દર (Exchange rate) એ એક દેશના ચલણનું બીજા દેશના ચલણના સંદર્ભમાં બાહ્ય મૂલ્ય (External value) દર્શાવે છે.

A · True

1991 ની નવી આર્થિક નીતિ (New Economic Policy) માં ઉદારીકરણ, ખાનગીકરણ અને વૈશ્વિકીકરણ (LPG) નો સમાવેશ થતો હતો, જેનો એક મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતીય અર્થતંત્રમાં સ્પર્ધાને પ્રોત્સાહન આપવાનો હતો.

D · વિદેશી હૂંડિયામણ (Foreign exchange)

નિકાસ એ દેશમાંથી માલસામાન અને સેવાઓનું વેચાણ છે, જેના બદલામાં વિદેશી ચલણ પ્રાપ્ત થાય છે, જેને વિદેશી હૂંડિયામણ (Foreign exchange) કહેવાય છે.

C · વેપાર નીતિમાં તફાવત (Difference in trade policy)

આંતરિક વેપારમાં એક જ દેશની નીતિઓ લાગુ પડે છે, જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં દરેક દેશની પોતાની અલગ વેપાર નીતિઓ, નિયમો અને કરારો હોય છે, જે તફાવત સર્જે છે.

A · ઉપરોક્ત તમામ (All of the above)

આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં સંસાધનો (જેમ કે શ્રમ અને મૂડી) ની ગતિશીલતા દેશો વચ્ચે ઓછી હોય છે કારણ કે તે આબોહવા, ભાષા, ધર્મ, રીતરિવાજો અને સંસ્કૃતિ જેવા વિવિધ પરિબળોથી પ્રભાવિત થાય છે.

D · મુક્ત વેપાર (Free trade)

એડમ સ્મિથ, 'ધ વેલ્થ ઓફ નેશન્સ' ના લેખક, મુક્ત વેપાર (Free trade) ના પ્રબળ હિમાયતી હતા, માનતા હતા કે તે દેશોને વિશેષતા અને કાર્યક્ષમતા દ્વારા લાભ આપે છે.

C · ડેવિડ રિકાર્ડો (David Ricardo)

ડેવિડ રિકાર્ડો (David Ricardo) એ 1817 માં તેમના પુસ્તક 'ઓન ધ પ્રિન્સિપલ્સ ઓફ પોલિટિકલ ઈકોનોમી એન્ડ ટેક્સેશન' માં તુલનાત્મક ખર્ચ (સાપેક્ષ ખર્ચ) નો સિદ્ધાંત રજૂ કર્યો હતો.

B · જે.એસ. મિલ (J.S. Mill)

જે.એસ. મિલ (J.S. Mill) એ પરસ્પર માંગ (Reciprocal demand) નો સિદ્ધાંત આપ્યો, જે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં વિનિમયની શરતો નક્કી કરવામાં માંગ અને પુરવઠાની ભૂમિકા સમજાવે છે.

A · સ્વીડન (Sweden)

બર્ટીલ ઓહલિન અને એલી હેકશ્ચર બંને સ્વીડન (Sweden) ના અર્થશાસ્ત્રીઓ હતા જેમણે પરિબળ પ્રમાણ સિદ્ધાંત (Factor Proportion Principle) રજૂ કર્યો.

A · રક્ષણાત્મક ટેરિફ (Protective tariff)

રક્ષણાત્મક ટેરિફ (Protective tariff) એ આયાત પર લાદવામાં આવતો કર છે જેનો મુખ્ય હેતુ સ્થાનિક ઉદ્યોગોને વિદેશી સ્પર્ધાથી બચાવવાનો છે.

B · સકારાત્મક અસર (Positive effect)

જો ટેરિફ દેશના વેપારની શરતો સુધારે અને તેના આર્થિક કલ્યાણમાં વધારો કરે, તો તેને સકારાત્મક અસર (Positive effect) કહેવાય છે.

A · True

હેકશ્ચર-ઓહલિન સિદ્ધાંત મુક્ત વેપાર અને સંપૂર્ણ સ્પર્ધા જેવી ધારણાઓ પર આધારિત છે, અને તેમાં સંરક્ષણવાદી નીતિઓ (જેમ કે આયાત ટેરિફ અને કર) ની અસરને અવગણવામાં આવી છે.