Kit Library / Education / Economics

⚡ Topic Learning Kit

તુષ્ટિગુણ વિશ્લેષણ

Gujarati 16 leveled MCQs Free

Shared by a Veda teacher · Generated with Veda AI

Smart notes

What you'll study, topic by topic

1

તુષ્ટિગુણ વિશ્લેષણ (Utility Analysis) — B.A. Sem-5 અર્થશાસ્ત્ર પેપર-12

8 min

Full explanation, worked examples & memory tricks in the app

Leveled MCQ practice

Try the smart MCQs from this kit

All 16 questions, laddered from warm-up to topper-level, each with its answer and the reasoning behind it.

Warm-up · 8 questions

Q1. વસ્તુ કે સેવામાં રહેલ સંતોષ આપવાના ગુણને શું કહેવાય છે?

Beginner
A માંગ
B મૂલ્ય
C તુષ્ટિગુણ
D કિંમત
Show the answer

C · તુષ્ટિગુણ

વસ્તુ કે સેવામાં રહેલ સંતોષ આપવાના ગુણને તુષ્ટિગુણ (Utility) કહેવાય છે.

Q2. કોઈ એક સમયે અમુક વસ્તુના જુદા જુદા એકમોમાંથી ગ્રાહકે મેળવેલા તુષ્ટિગુણનો સરવાળો એટલે શું?

Beginner
A મહત્તમ તુષ્ટિગુણ
B કુલ તુષ્ટિગુણ
C સીમાંત તુષ્ટિગુણ
D શૂન્ય તુષ્ટિગુણ
Show the answer

B · કુલ તુષ્ટિગુણ

કોઈ એક સમયે અમુક વસ્તુના જુદા જુદા એકમોમાંથી મળતા તુષ્ટિગુણના સરવાળાને કુલ તુષ્ટિગુણ (Total Utility) કહેવાય છે.

Q3. વસ્તુના જથ્થામાં એક એકમનો વધારો કે ઘટાડો કરવાથી કુલ તુષ્ટિગુણમાં થતો ફેરફાર એટલે શું?

Beginner
A સીમાંત તુષ્ટિગુણ
B કુલ તુષ્ટિગુણ
C સરેરાશ તુષ્ટિગુણ
D ઘટતો તુષ્ટિગુણ
Show the answer

A · સીમાંત તુષ્ટિગુણ

વસ્તુના જથ્થામાં એક એકમનો વધારો કે ઘટાડો કરવાથી કુલ તુષ્ટિગુણમાં થતા ફેરફારને સીમાંત તુષ્ટિગુણ (Marginal Utility) કહેવાય છે.

Q4. જેમ જેમ વસ્તુના વધુ ને વધુ એકમોનો વપરાશ કરવામાં આવે તેમ તેમ કુલ તુષ્ટિગુણમાં શું ફેરફાર થાય છે?

Beginner
A સ્થિર રહે છે
B શૂન્ય થઈ જાય છે
C વધારો થાય છે
D ઘટતો થાય છે
Show the answer

C · વધારો થાય છે

જેમ વસ્તુના વધુ એકમોનો વપરાશ થાય તેમ કુલ તુષ્ટિગુણમાં વધારો થાય છે (જ્યાં સુધી સીમાંત તુષ્ટિગુણ ધન હોય).

Q5. ગ્રાહકનો હેતુ મહત્તમ સંતોષ મેળવવાનો હોવાથી કુલ તુષ્ટિગુણ હંમેશા કેવો હોય છે?

Beginner
A ધન
B અનંત
C ઋણ
D શૂન્ય
Show the answer

A · ધન

ગ્રાહકનો હેતુ મહત્તમ સંતોષ મેળવવાનો હોવાથી કુલ તુષ્ટિગુણ હંમેશા ધન હોય છે.

Q6. જેમ જેમ વસ્તુના વધુ ને વધુ એકમોનો વપરાશ કરવામાં આવે તેમ તેમ સીમાંત તુષ્ટિગુણ...

Beginner
A સ્થિર રહે છે
B પહેલા વધે છે પછી ઘટે છે
C વધતો જાય છે
D ઘટતો જાય છે
Show the answer

D · ઘટતો જાય છે

ઘટતા સીમાંત તુષ્ટિગુણના નિયમ મુજબ વસ્તુના વધુ એકમોના વપરાશથી સીમાંત તુષ્ટિગુણ ઘટતો જાય છે.

Q7. તુષ્ટિગુણ વિશ્લેષણમાં 'તુષ્ટિગુણ' શબ્દનો અર્થ શું છે?

Beginner
A વસ્તુની કિંમત
B વસ્તુનું ઉત્પાદન
C વસ્તુમાંથી મળતો સંતોષ
D વસ્તુની માંગ
Show the answer

C · વસ્તુમાંથી મળતો સંતોષ

તુષ્ટિગુણ એટલે વસ્તુ કે સેવામાંથી ગ્રાહકને મળતો સંતોષ.

Q8. જેમ વસ્તુના વધુ એકમોનો વપરાશ થાય તેમ સીમાંત તુષ્ટિગુણ વધતો જાય છે.

Beginner
A True
B False
Show the answer

B · False

ઘટતા સીમાંત તુષ્ટિગુણના નિયમ મુજબ વસ્તુના વધુ એકમોના વપરાશથી સીમાંત તુષ્ટિગુણ ઘટતો જાય છે, વધતો નથી.

Building up · 7 questions

Q9. ઓર્ગીનલમી સદીમાં જેવન્સ, કાર્લ મેન્ગર અને લિયોન વોલરાસ જેવા અર્થશાસ્ત્રીઓએ ગ્રાહકના વર્તનને સમજાવવા કયો ખ્યાલ રજૂ કર્યો?

Intermediate
A તુષ્ટિગુણ
B માંગની મૂલ્યસાપેક્ષતા
C ઉત્પાદન ખર્ચ
D તટસ્થ વક્ર
Show the answer

A · તુષ્ટિગુણ

જેવન્સ, કાર્લ મેન્ગર અને લિયોન વોલરાસે ગ્રાહકના વર્તનને સમજાવવા માટે તુષ્ટિગુણ (Utility) નો ખ્યાલ રજૂ કર્યો.

Q10. ગ્રાહકના વર્તનની વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી આપવા માટે તુષ્ટિગુણ વિશ્લેષણની પદ્ધતિ કોણે રજૂ કરી?

Intermediate
A પ્રો. હિગ્સ
B પ્રો. આલ્ફ્રેડ માર્શલ
C એચ. એમ. ગોસેન
D પ્રો. રોબિન્સન
Show the answer

C · એચ. એમ. ગોસેન

એચ. એમ. ગોસેને ગ્રાહકના વર્તનની વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી માટે તુષ્ટિગુણ વિશ્લેષણની પદ્ધતિ રજૂ કરી.

Q11. કુલ તુષ્ટિગુણમાં થતો વધારો કયા દરે થાય છે?

Intermediate
A વધતા જતા દરે
B શૂન્ય દરે
C ઘટતા જતા દરે
D સ્થિર દરે
Show the answer

C · ઘટતા જતા દરે

ઘટતા સીમાંત તુષ્ટિગુણના નિયમને કારણે કુલ તુષ્ટિગુણમાં વધારો ઘટતા જતા દરે થાય છે.

Q12. જ્યારે સીમાંત તુષ્ટિગુણ શૂન્ય થાય છે, ત્યારે કુલ તુષ્ટિગુણની સ્થિતિ કેવી હોય છે?

Intermediate
A શૂન્ય હોય છે
B ન્યૂનતમ હોય છે
C ઋણ હોય છે
D મહત્તમ હોય છે
Show the answer

D · મહત્તમ હોય છે

જ્યારે સીમાંત તુષ્ટિગુણ શૂન્ય થાય છે ત્યારે કુલ તુષ્ટિગુણ મહત્તમ (Maximum) સ્તરે પહોંચે છે.

Q13. ઘટતા સીમાંત તુષ્ટિગુણનો નિયમ કઈ બાબત દર્શાવે છે?

Intermediate
A સીમાંત તુષ્ટિગુણ હંમેશા શૂન્ય રહે છે
B વસ્તુના વધુ એકમો સાથે સીમાંત તુષ્ટિગુણ વધે છે
C કુલ તુષ્ટિગુણ હંમેશા ઘટે છે
D વસ્તુના વધુ એકમો સાથે સીમાંત તુષ્ટિગુણ ઘટે છે
Show the answer

D · વસ્તુના વધુ એકમો સાથે સીમાંત તુષ્ટિગુણ ઘટે છે

ઘટતા સીમાંત તુષ્ટિગુણનો નિયમ કહે છે કે વસ્તુના વધુ ને વધુ એકમોના વપરાશથી સીમાંત તુષ્ટિગુણ ઘટતો જાય છે.

Q14. કુલ તુષ્ટિગુણ અને સીમાંત તુષ્ટિગુણ વચ્ચેનો સંબંધ કયો છે?

Intermediate
A કુલ તુષ્ટિગુણ એ સીમાંત તુષ્ટિગુણમાં થતો ફેરફાર છે
B બંને હંમેશા સમાન હોય છે
C સીમાંત તુષ્ટિગુણ એ કુલ તુષ્ટિગુણમાં થતો ફેરફાર છે
D બંને સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર છે
Show the answer

C · સીમાંત તુષ્ટિગુણ એ કુલ તુષ્ટિગુણમાં થતો ફેરફાર છે

સીમાંત તુષ્ટિગુણ એ કુલ તુષ્ટિગુણમાં એક એકમના વધારાથી થતો ફેરફાર છે.

Q15. જ્યારે સીમાંત તુષ્ટિગુણ શૂન્ય થાય છે ત્યારે કુલ તુષ્ટિગુણ મહત્તમ હોય છે.

Intermediate
A True
B False
Show the answer

A · True

સીમાંત તુષ્ટિગુણ શૂન્ય થવાનો અર્થ છે કે કુલ તુષ્ટિગુણમાં વધારો થવાનું બંધ થયું છે, એટલે કુલ તુષ્ટિગુણ મહત્તમ સ્તરે છે.

Topper level · 1 questions

Q16. ગ્રાહક સંતુલન (Consumer's Equilibrium) ક્યારે પ્રાપ્ત થાય છે?

Advanced
A જ્યારે સીમાંત તુષ્ટિગુણ શૂન્ય હોય
B જ્યારે કુલ તુષ્ટિગુણ શૂન્ય હોય
C જ્યારે કુલ તુષ્ટિગુણ ઋણ હોય
D જ્યારે સીમાંત તુષ્ટિગુણ ઋણ હોય
Show the answer

A · જ્યારે સીમાંત તુષ્ટિગુણ શૂન્ય હોય

ગ્રાહક સંતુલન ત્યારે પ્રાપ્ત થાય છે જ્યારે સીમાંત તુષ્ટિગુણ શૂન્ય થાય અને કુલ તુષ્ટિગુણ મહત્તમ હોય.

Study it properly — free, in the app

The full Veda Bites deck, complete notes, spaced-repetition flashcards, leveled MCQs, tests and games for this kit — plus Daily Facts and the Arena, every day.