Kit Library / Languages / ప్రబంధ కావ్యాలు - పద్య పఠనం

⚡ Topic Learning Kit

నంది తిమ్మన - పారిజాత ప్రసూనము

Telugu 12 leveled MCQs 30 flashcards 9 games Free

Shared by a Veda learner · Generated with Veda AI

Veda Bites

The whole idea, one bite at a time

Veda Bites are swipeable micro-lessons — each one teaches exactly one idea. The bites below come from this kit — swipe through them in the app.

💡 Key Idea

పారిజాత ప్రసూనము: కథా సారాంశం

ఒక పుష్పం, ఎనిమిది మంది భార్యలు, అసూయ!

నారదుడు స్వర్గలోకం నుండి తెచ్చిన పారిజాత పుష్పాన్ని శ్రీకృష్ణుడు రుక్మిణికి ఇచ్చాడు. ఇది తెలిసిన సత్యభామ అసూయపడి, ఆ పుష్పం గొప్పదనాన్ని ప్రశ్నించే సందర్భం ఈ పాఠ్యభాగం.

↳ పారిజాత పుష్పం చుట్టూ రుక్మిణి-సత్యభామల మధ్య అసూయ కథ నడుస్తుంది.

📖 Definition

కవి పరిచయం: నంది తిమ్మన

అష్టదిగ్గజాల్లో ఒకడు!

↳ నంది తిమ్మన 16వ శతాబ్దపు అష్టదిగ్గజ కవి; పారిజాతాపహరణం ఆయన ప్రసిద్ధ కావ్యం.

⭐ Important Fact

పాఠ్యభాగం మూలం

ఏ కావ్యం నుండి?

ప్రస్తుత పాఠ్యభాగం పారిజాతాపహరణం కావ్యంలోని ప్రథమాశ్వాసం నుండి తీసుకోబడింది.

↳ ఇది పారిజాతాపహరణం ప్రథమాశ్వాసంలోని భాగం.

📖 Definition

పద్య పదాలకు అర్థాలు

కఠిన పదాలు సులభంగా!

↳ పద్యాలలోని కఠిన పదాల అర్థాలు తెలిస్తే భావం సులభమవుతుంది.

💡 Key Idea

పారిజాత పుష్పం మహిమ

ఈ పుష్పం ఎందుకు ప్రత్యేకం?

పారిజాత పుష్పం యొక్క గొప్ప గుణాలు పద్యంలో వివరించబడ్డాయి:

↳ పారిజాతం వాడని, పరిమళం పోని, శుభప్రదమైన దివ్య పుష్పం.

⭐ Important Fact

పార్వతి పుష్పధారణ

పార్వతి కూడా ధరించింది!

పారిజాత పుష్పాన్ని పార్వతి తన శిరంబున (తలపై) ధరించిందని పద్యం చెబుతుంది. ఇది పుష్పం యొక్క గొప్పదనాన్ని చూపుతుంది.

↳ పార్వతి కూడా ఈ పుష్పాన్ని ధరించడం దాని మహిమకు నిదర్శనం.

⚖️ Comparison

రుక్మిణి vs సత్యభామ

ఇద్దరు భార్యలు, ఒక పుష్పం!

↳ రుక్మిణికి పుష్పం దక్కడం సత్యభామ అసూయకు కారణమైంది.

⚠️ Common Mistake

సాధారణ పొరపాటు: పుష్పం ఎవరికి?

ఎవరికి ఇచ్చాడు?

↳ పుష్పం రుక్మిణికి ఇవ్వబడింది, సత్యభామకు కాదు.

🎯 Exam Tip

పరీక్షా చిట్కా: కవి-కావ్యం జత

కవి పేరు మర్చిపోవద్దు!

పరీక్షల్లో కవి పేరు, కావ్యం పేరు, ఆశ్వాసం గురించి ప్రశ్నలు వస్తాయి. నంది తిమ్మన → పారిజాతాపహరణం → ప్రథమాశ్వాసం అని గుర్తుంచుకోండి.

↳ కవి-కావ్యం-ఆశ్వాసం జతను గుర్తుంచుకోవడం ముఖ్యం.

🧠 Memory Trick

జ్ఞాపక సూత్రం: పుష్ప గుణాలు

వాడదు, పోదు, నిండుతుంది!

పారిజాత పుష్పం గుణాలను గుర్తుంచుకోవడానికి: వాడదు (వాడదు), పోదు (పరిమళం పోదు), నిండుతుంది (పరాగభరంతో).

↳ మూడు ముఖ్య గుణాలు: వాడదు, పరిమళం పోదు, పరాగభరంతో నిండి ఉంటుంది.

🌍 Real World

పారిజాతం: నిజ జీవితంలో

ఈ పుష్పం నిజంగా ఉందా?

పారిజాతం (Parijat) ఒక పురాణ పుష్పం. నిజ జీవితంలో Nyctanthes arbor-tristis (రాత్రి పూసే పుష్పం)ను పారిజాతంగా పరిగణిస్తారు. ఇది సాయంత్రం పూసి, ఉదయం రాలిపోతుంది.

↳ పారిజాతం పురాణ పుష్పం; నిజంగా Nyctanthes arbor-tristisతో పోల్చబడుతుంది.

🔗 Analogy

అసూయకు ఉపమానం

అసూయ = మనసులో మంట!

సత్యభామ అసూయను మనసులో మండే మంటతో పోల్చవచ్చు. ఒకరికి లభించిన గౌరవం మరొకరికి ఎంత బాధ కలిగిస్తుందో ఈ కథ చూపుతుంది.

↳ అసూయ అనేది ఇతరుల లాభాన్ని చూసి కలిగే మానసిక బాధ.

🛠️ Application

పద్య భావం: సత్యభామ ప్రశ్న

సత్యభామ ఏమని ప్రశ్నిస్తుంది?

సత్యభామ, తనకు ఎంతో గౌరవం ఉన్నప్పటికీ, శ్రీకృష్ణుడు ఆ దివ్య పుష్పాన్ని రుక్మిణికి ఎందుకు ఇచ్చాడని ప్రశ్నిస్తుంది. ఇది ఆమె అసూయను చూపుతుంది.

↳ సత్యభామ ప్రశ్న ద్వారా ఆమె అసూయ వ్యక్తమవుతుంది.

❓ Did You Know

అష్టదిగ్గజ కవులు

ఎనిమిది మంది కవులు!

శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో అష్టదిగ్గజ కవులు అని పిలువబడే ఎనిమిది మంది కవులు ఉండేవారు. నంది తిమ్మన వారిలో ఒకడు.

↳ నంది తిమ్మన అష్టదిగ్గజ కవులలో ఒకడు.

💡 Shortcut

పద్యం గుర్తుపట్టే చిట్కా

మొదటి పదం చాలు!

పద్యాలను గుర్తుపట్టడానికి మొదటి పదాలు: జలజాక్షి, పరిమళము, అడిగినయంతలోన, కువలయపత్రనేత్ర.

↳ ప్రతి పద్యం మొదటి పదం గుర్తుంచుకుంటే సులభంగా గుర్తుపట్టవచ్చు.

Smart notes

What you'll study, topic by topic

1

నంది తిమ్మన - పారిజాత ప్రసూనము

15 min

నంది తిమ్మన రచించిన పారిజాతాపహరణం కావ్యంలోని ప్రథమాశ్వాసంలోని పారిజాత ప్రసూనము పాఠ్యభాగం. శ్రీకృష్ణుడు పారిజాత పుష్పాన్ని రుక్మిణికి ఇవ్వడంతో సత్యభామ అసూయపడటం, ఆ పుష్పం మహిమను వివరించే పద్యాలు ఇందులో ఉన్నాయి.

  • నంది తిమ్మన 16వ శతాబ్దానికి చెందిన అష్టదిగ్గజ కవుల్లో ఒకడు.
  • నంది తిమ్మన తల్లిదండ్రులు: తిమ్మంబ, సింగన్న.
  • నంది తిమ్మన గురువు: అఘోర శివాచార్యులు.

Full explanation, worked examples & memory tricks in the app

Leveled MCQ practice

Try the smart MCQs from this kit

All 12 questions, laddered from warm-up to topper-level, each with its answer and the reasoning behind it.

Warm-up · 5 questions

Q1. నంది తిమ్మన రచించిన కావ్యాలు ఏవి?

Beginner
A అముక్తమాల్యద, మనుచరిత్ర
B రామాయణం, మహాభారతం
C పాండురంగ మాహాత్మ్యం, శృంగార శాకుంతలం
D పారిజాతాపహరణం, వాణీవిలాసం

Answers and explanations are in the Veda app.

Q2. ప్రస్తుత పాఠ్యభాగం పారిజాతాపహరణం కావ్యంలోని ఏ ఆశ్వాసంలోనిది?

Beginner
A ద్వితీయాశ్వాసం
B తృతీయాశ్వాసం
C ప్రథమాశ్వాసం
D చతుర్థాశ్వాసం

Answers and explanations are in the Veda app.

Q3. పారిజాత పుష్పాన్ని స్వర్గలోకం నుండి తెచ్చి శ్రీకృష్ణుడికి ఇచ్చినది ఎవరు?

Beginner
A ఇంద్రుడు
B శివుడు
C బ్రహ్మ
D నారదుడు

Answers and explanations are in the Veda app.

Q4. పారిజాత పుష్పం రుక్మిణికి దక్కడంతో ఎవరికి అసూయ కలిగింది?

Beginner
A నారదుడికి
B శ్రీకృష్ణుడికి
C సత్యభామకు
D రుక్మిణికి

Answers and explanations are in the Veda app.

Q5. నంది తిమ్మన 16వ శతాబ్దానికి చెందిన అష్టదిగ్గజ కవి; పారిజాతాపహరణం, వాణీవిలాసం రచించాడు.

Beginner
A True
B False

Answers and explanations are in the Veda app.

Building up · 4 questions

Q6. పారిజాత పుష్పం ఎలాంటి మనోహరం?

Intermediate
A కేవలం భూలోక మనోహరం
B జగదేక మనోహరం
C కేవలం స్వర్గ మనోహరం
D కేవలం పాతాళ మనోహరం

Answers and explanations are in the Veda app.

Q7. పారిజాత పుష్పం ఏమి అడంచుతుంది?

Intermediate
A అశుభాలను
B సౌఖ్యాలను
C పరాగాన్ని
D పరిమళాన్ని

Answers and explanations are in the Veda app.

Q8. జలజ + అక్షి = ?

Intermediate
A జలజాక్షి
B జలజాక్షణ
C జలజాక్ష
D జలాక్షి

Answers and explanations are in the Veda app.

Q9. కువలయపత్రనేత్ర అంటే ఏమిటి?

Intermediate
A మంచి నడవడిక కలది
B పద్మం వంటి ముఖం కలది
C నీలి కలువ రేకు వంటి కన్నులు కలది
D లత వంటి దేహం కలది

Answers and explanations are in the Veda app.

Topper level · 3 questions

Q10. సత్యభామ ప్రకారం శ్రీకృష్ణుడు పుష్పం ఎందుకు ఇచ్చాడు?

Advanced
A నారదుడి ఆజ్ఞ వల్ల
B రుక్మిణిపై ఉన్న గౌరవం వల్ల
C పుష్పం వాడిపోతుందని భయపడి
D సత్యభామపై ఉన్న కోపం వల్ల

Answers and explanations are in the Veda app.

Q11. పాఠంలో ఉన్న అతిశయోక్తి అలంకారానికి ఉదాహరణ ఏది?

Advanced
A మూడు లోకాలలో లభించని సర్వగుణాలు
B కన్నులను పద్మంతో పోల్చడం
C పరిమళం పోదని చెప్పడం
D పుష్పం వాడదని చెప్పడం

Answers and explanations are in the Veda app.

Q12. సత్యభామ మాటలలోని అసూయను విశ్లేషించండి. ఆమె మాటలు ఏ విషయాలను సూచిస్తాయి?

Advanced
A ఆమెకు శ్రీకృష్ణుడి ప్రేమపై అనుమానం ఉంది.
B ఆమె రుక్మిణి పై అసూయతో పాటు తన విలువను గుర్తించాలనే కోరికను కూడా వ్యక్తం చేస్తుంది.
C ఆమెకు పుష్పం యొక్క అందం పై అసూయ ఉంది.
D ఆమె తన భర్తను ఇతరుల కంటే ఎక్కువ ప్రేమిస్తుందనే భావన ఉంది.

Answers and explanations are in the Veda app.

Flashcards

Tap a card to flip it

30 flashcards in this kit — the app reviews them with spaced repetition so the right card returns on the right day.

Learning games

Play your way through this kit

Every game is built from this kit's own content — scores feed your mastery, so playing counts as studying.

🎮

Word Match

Built from this kit's own content

🎮

True False

Built from this kit's own content

🎮

Memory Match

Built from this kit's own content

🎮

Flashcard Battle

Built from this kit's own content

🎮

Speed Quiz

Built from this kit's own content

🎮

Guess Term

Built from this kit's own content

🎮

Sequence Builder

Built from this kit's own content

🎮

Categorization

Built from this kit's own content

🎮

Revision Battle

Built from this kit's own content

Playable in the app

Study it properly — free, in the app

The full Veda Bites deck, complete notes, spaced-repetition flashcards, leveled MCQs, tests and games for this kit — plus Daily Facts and the Arena, every day.