Std 11 Chemistry પ્રકરણ 2: રચના અને ગુણધર્મોના સૂત્રો: 20 MCQs with answers

All 20 multiple-choice questions from this kit, free and with no sign-up.

Warm-up · 8 questions

Q1. પરમાણુ ક્રમાંક (Z) એટલે શું?

Beginner
A પ્રોટોનની સંખ્યા B ન્યુટ્રોનની સંખ્યા C ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા D ન્યુક્લિયોનની કુલ સંખ્યા
Show answer & explanation

પ્રોટોનની સંખ્યા

પરમાણુ ક્રમાંક (Z) = પ્રોટોનની સંખ્યા. દળ ક્રમાંક (A) = પ્રોટોન + ન્યુટ્રોન.

Q2. એક પરમાણુમાં 11 પ્રોટોન અને 12 ન્યુટ્રોન છે. તેનો દળ ક્રમાંક (A) કેટલો થશે?

Beginner
A 23 B 12 C 11 D 1
Show answer & explanation

23

$A = Z + n = 11 + 12 = 23$.

Q3. કોણીય વેગમાનના ક્વોન્ટીકરણનું સૂત્ર કયું છે?

Beginner
A $mvr = \frac{h}{2\pi}$ B $mvr = \frac{nh}{\pi}$ C $mvr = \frac{nh}{2\pi}$ D $mvr = nh$
Show answer & explanation

$mvr = \frac{nh}{2\pi}$

બોહરની ધારણા મુજબ કોણીય વેગમાન $mvr = \frac{nh}{2\pi}$ દ્વારા ક્વોન્ટીકૃત હોય છે.

Q4. હાઇઝનબર્ગનો અનિશ્ચિતતા સિદ્ધાંત કયો સંબંધ દર્શાવે છે?

Beginner
A $\Delta x \cdot \Delta p \ge \frac{h}{4\pi}$ B $\Delta x \cdot \Delta p \le \frac{h}{4\pi}$ C $\Delta x \cdot \Delta p = \frac{h}{4\pi}$ D $\Delta x \cdot \Delta p \ge \frac{h}{2\pi}$
Show answer & explanation

$\Delta x \cdot \Delta p \ge \frac{h}{4\pi}$

હાઇઝનબર્ગના અનિશ્ચિતતા સિદ્ધાંત મુજબ $\Delta x \cdot \Delta p \ge \frac{h}{4\pi}$.

Q5. ચુંબકીય ક્વોન્ટમ સંખ્યા $m_l$ ની શ્રેણી શું છે?

Beginner
A $1$ થી $n$ B $-\frac{1}{2}$ થી $+\frac{1}{2}$ C $-l$ થી $+l$ D $0$ થી $n-1$
Show answer & explanation

$-l$ થી $+l$

ચુંબકીય ક્વોન્ટમ સંખ્યા $m_l = -l$ થી $+l$ સુધી હોય છે.

Q6. ઓફબાઉ નિયમ અનુસાર ઇલેક્ટ્રોન કયા ઓર્બિટલમાં પહેલા ભરાય છે?

Beginner
A કોઈપણ ઓર્બિટલમાં B ઓછી ઊર્જાવાળા ઓર્બિટલમાં C ફક્ત $p$ ઓર્બિટલમાં D વધુ ઊર્જાવાળા ઓર્બિટલમાં
Show answer & explanation

ઓછી ઊર્જાવાળા ઓર્બિટલમાં

ઓફબાઉ નિયમ: ઓછી ઊર્જાવાળા ઓર્બિટલ પહેલા ભરાય છે.

Q7. પાઉલીનો અપવર્જન સિદ્ધાંત અનુસાર એક ઓર્બિટલમાં વધુમાં વધુ કેટલા ઇલેક્ટ્રોન હોઈ શકે?

Beginner
A 1 B 6 C 2 D 3
Show answer & explanation

2

પાઉલીનો સિદ્ધાંત: એક ઓર્બિટલમાં વધુમાં વધુ બે ઇલેક્ટ્રોન, વિરુદ્ધ સ્પિન સાથે.

Q8. બોહર મોડેલ મુજબ ઇલેક્ટ્રોન ફક્ત નિશ્ચિત ઊર્જા ધરાવતી કક્ષાઓમાં જ ફરી શકે છે, જેને સ્થિર કક્ષાઓ કહે છે.

Beginner
A True B False
Show answer & explanation

True

બોહર મોડેલ મુજબ ઇલેક્ટ્રોન ફક્ત નિશ્ચિત ઊર્જા ધરાવતી કક્ષાઓમાં જ ફરી શકે છે, જેને સ્થિર કક્ષાઓ કહે છે.

Building up · 7 questions

Q9. બોહર મોડેલમાં ઊર્જા માટેનું સૂત્ર $E_n = -13.6 \frac{Z^2}{n^2} \text{ eV}$ છે. જો $n$ વધે તો ઊર્જાનું શું થાય?

Intermediate
A ઊર્જા બદલાતી નથી B ઊર્જા વધુ ઋણ બને છે C ઊર્જા શૂન્યની નજીક જાય છે (ઓછી ઋણ) D ઊર્જા ધન બને છે
Show answer & explanation

ઊર્જા શૂન્યની નજીક જાય છે (ઓછી ઋણ)

$n$ વધતાં $n^2$ વધે છે, તેથી $\frac{Z^2}{n^2}$ ઘટે છે અને $E_n$ શૂન્યની નજીક જાય છે (ઓછી ઋણ).

Q10. બોહર મોડેલમાં $n$ મી કક્ષાની ત્રિજ્યા $r_n = 0.529 \frac{n^2}{Z} \text{ Å}$ છે. જો $n$ બમણું થાય તો ત્રિજ્યા કેટલી ગણી થશે?

Intermediate
A બદલાતી નથી B અડધી C 4 ગણી D 2 ગણી
Show answer & explanation

4 ગણી

$r_n \propto n^2$, તેથી $n$ બમણું થાય તો $r_n$ $2^2 = 4$ ગણી થાય.

Q11. ડી બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે. જો કણનો વેગ વધે તો તરંગલંબાઈનું શું થાય?

Intermediate
A તરંગલંબાઈ ઘટે છે B તરંગલંબાઈ વધે છે C તરંગલંબાઈ શૂન્ય થાય છે D તરંગલંબાઈ બદલાતી નથી
Show answer & explanation

તરંગલંબાઈ ઘટે છે

$\lambda \propto \frac{1}{v}$, તેથી વેગ વધતાં તરંગલંબાઈ ઘટે છે.

Q12. ફોટોનની ઊર્જા $E = h\nu$ છે. જો આવૃત્તિ $\nu$ વધે તો ઊર્જાનું શું થાય?

Intermediate
A ઊર્જા ઘટે છે B ઊર્જા બદલાતી નથી C ઊર્જા વધે છે D ઊર્જા શૂન્ય થાય છે
Show answer & explanation

ઊર્જા વધે છે

$E = h\nu$, તેથી આવૃત્તિ વધતાં ઊર્જા સીધી રીતે વધે છે.

Q13. મુખ્ય ક્વોન્ટમ સંખ્યા $n = 3$ માટે કોણીય ક્વોન્ટમ સંખ્યા $l$ ના શક્ય મૂલ્યો કયા છે?

Intermediate
A $1, 2, 3$ B $-1, 0, 1$ C $0, 1, 2, 3$ D $0, 1, 2$
Show answer & explanation

$0, 1, 2$

$l = 0$ થી $n-1$ સુધી, તેથી $n=3$ માટે $l = 0, 1, 2$.

Q14. હુંડનો નિયમ કઈ પરિસ્થિતિમાં લાગુ પડે છે?

Intermediate
A ન્યુક્લિયસમાં પ્રોટોન ગોઠવતી વખતે B સમાન ઊર્જાના ઓર્બિટલ ભરતી વખતે C ફોટોન ઉત્સર્જન કરતી વખતે D એક જ ઓર્બિટલમાં બે ઇલેક્ટ્રોન ભરતી વખતે
Show answer & explanation

સમાન ઊર્જાના ઓર્બિટલ ભરતી વખતે

હુંડનો નિયમ સમાન ઊર્જાના ઓર્બિટલ (જેમ કે $p_x, p_y, p_z$) માટે લાગુ પડે છે.

Q15. ઇલેક્ટ્રોનિક રચના ભરવાનો સાચો ઊર્જા ક્રમ કયો છે?

Intermediate
A $1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p$ B $1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 3d, 4s, 4p$ C $1s, 2p, 2s, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p$ D $1s, 2s, 3s, 2p, 3p, 4s, 3d, 4p$
Show answer & explanation

$1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p$

ઓફબાઉ ક્રમ: $1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p$.

Topper level · 5 questions

Q16. બોહર મોડેલ કયા પરમાણુઓ માટે લાગુ પડે છે?

Advanced
A બધા પરમાણુઓ B ફક્ત ન્યુટ્રોન-રહિત પરમાણુઓ C ફક્ત એક-ઇલેક્ટ્રોન પરમાણુઓ D ફક્ત બહુ-ઇલેક્ટ્રોન પરમાણુઓ
Show answer & explanation

ફક્ત એક-ઇલેક્ટ્રોન પરમાણુઓ

બોહર મોડેલ ફક્ત એક-ઇલેક્ટ્રોન પરમાણુઓ (H, He⁺, Li²⁺) માટે લાગુ પડે છે.

Q17. એક પરમાણુમાં 10 પ્રોટોન અને 12 ન્યુટ્રોન છે. તેનો દળ ક્રમાંક (A) કેટલો હશે?

Advanced
A 22 B 10 C 12 D 2
Show answer & explanation

22

દળ ક્રમાંક (A) પ્રોટોન અને ન્યુટ્રોનની કુલ સંખ્યા છે, એટલે કે $A = Z + n = 10 + 12 = 22$.

Q18. જો $n = 4$ માટે બોહર મોડેલમાં ઊર્જા $E_n = -13.6 rac{Z^2}{n^2} ext{ eV}$ નો ઉપયોગ કરીએ, તો $Z = 2$ માટે ઊર્જા શું હશે?

Advanced
A -3.4 eV B -13.6 eV C -0.85 eV D -1.36 eV
Show answer & explanation

-3.4 eV

ઉર્જા માટેનું સૂત્ર $E_n = -13.6 rac{Z^2}{n^2}$ છે. અહીં $Z = 2$ અને $n = 4$, તેથી $E_n = -13.6 rac{2^2}{4^2} = -3.4 ext{ eV}$.

Q19. હાઇઝનબર્ગનો અનિશ્ચિતતા સિદ્ધાંત $\Delta x \cdot \Delta p \ge rac{h}{4\pi}$ મુજબ, જો $\Delta x$ ને 0.1 nm સુધી ઘટાડવામાં આવે, તો $\Delta p$ ની ઓછામાં ઓછા કિંમત શું હશે?

Advanced
A 6.63 x 10^-25 kg m/s B 3.14 x 10^-24 kg m/s C 1.66 x 10^-24 kg m/s D 1.05 x 10^-25 kg m/s
Show answer & explanation

6.63 x 10^-25 kg m/s

અનિશ્ચિતતા સિદ્ધાંત અનુસાર, $\Delta p \ge rac{h}{4\pi \Delta x}$. અહીં $h = 6.63 imes 10^{-34} ext{ Js}$ અને $\Delta x = 0.1 ext{ nm} = 1 imes 10^{-10} ext{ m}$, તેથી $\Delta p \ge rac{6.63 imes 10^{-34}}{4\pi imes 1 imes 10^{-10}} \approx 6.63 imes 10^{-25} ext{ kg m/s}$.

Q20. ડિ બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda = rac{h}{mv}$ નો ઉપયોગ કરીને, જો ઇલેક્ટ્રોનનું દળ 9.11 x 10^-31 kg અને વેગ 1 x 10^6 m/s છે, તો તરંગલંબાઈ કેટલી હશે?

Advanced
A 7.27 x 10^-9 m B 3.86 x 10^-10 m C 7.27 x 10^-10 m D 1.22 x 10^-10 m
Show answer & explanation

7.27 x 10^-10 m

તરંગલંબાઈ માટેનું સૂત્ર $\lambda = rac{h}{mv}$ છે. અહીં $h = 6.63 imes 10^{-34} ext{ Js}$, $m = 9.11 imes 10^{-31} ext{ kg}$ અને $v = 1 imes 10^{6} ext{ m/s}$, તેથી $\lambda = rac{6.63 imes 10^{-34}}{9.11 imes 10^{-31} imes 1 imes 10^{6}} \approx 7.27 imes 10^{-10} ext{ m}$.

Make your own

Your notes can be a kit like these

Every kit here was made from real study material. Point Veda at a chapter, a PDF, a photo or a link and get notes, flashcards, practice MCQs, games and a scored test — free, in 42 languages.

  • Chapter notes
  • Flashcards
  • Practice MCQs
  • Scored tests
  • Exam prep

Get Veda free See what students get

Free to start · No ads · Works in 42 languages