ધ્વનિ (Sound) — ભૌતિક વિજ્ઞાન પ્રકરણ 8: 29 flashcards
All 29 flashcards from this kit, free and with no sign-up.
1. ન્યૂટનનો સાર્વત્રિક ગુરુત્વાકર્ષણનો નિયમ શું કહે છે?
Show the answer
બે પદાર્થો વચ્ચેનું આકર્ષણ બળ તેમના દ્રવ્યમાનના ગુણાકારના સમપ્રમાણમાં અને અંતરના વર્ગના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે: $F = G m_1 m_2 / r^2$.
2. $G$ નું મૂલ્ય અને એકમ શું છે?
Show the answer
$G = 6.67 \times 10^{-11}\ \text{N m}^2/\text{kg}^2$ — સાર્વત્રિક ગુરુત્વાકર્ષણ અચળાંક.
3. ગુરુત્વાકર્ષણ બળની દિશા કેવી હોય છે?
Show the answer
બળ હંમેશા બે પદાર્થોને જોડતી રેખા પર, એકબીજા તરફ (કેન્દ્રતરફી) હોય છે.
4. અંતર બમણું થાય તો ગુરુત્વાકર્ષણ બળ કેટલું થાય?
Show the answer
બળ ચોથા ભાગનું થાય, કારણ કે $F \propto 1/r^2$.
5. ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $g$ નું સૂત્ર શું છે?
Show the answer
$g = \dfrac{GM}{R^2}$, જ્યાં $M$ પૃથ્વીનું દ્રવ્યમાન અને $R$ ત્રિજ્યા છે.
6. પૃથ્વીની સપાટી પર $g$ નું મૂલ્ય કેટલું છે?
Show the answer
$g \approx 9.8\ \text{m/s}^2$.
7. ધ્રુવો અને વિષુવવૃત્ત પર $g$ નું મૂલ્ય કેવું હોય છે?
Show the answer
ધ્રુવો પર $g$ વધુ અને વિષુવવૃત્ત પર ઓછું, કારણ કે પૃથ્વી ધ્રુવો પર ચપટી છે.
8. દ્રવ્યમાન અને વજન વચ્ચેનો મુખ્ય ફરક શું છે?
Show the answer
દ્રવ્યમાન અચળ છે (kg માં), વજન $W = mg$ સ્થાન પ્રમાણે બદલાય છે (N માં).
9. ચંદ્ર પર વજન પૃથ્વી કરતાં કેટલું થાય?
Show the answer
લગભગ $1/6$ થાય, કારણ કે ચંદ્ર પર $g$ ઓછું છે.
10. ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રની તીવ્રતા $E$ નું સૂત્ર શું છે?
Show the answer
$E = \dfrac{GM}{r^2}$; પૃથ્વીની સપાટી પર $E = g$.
11. ગુરુત્વીય સ્થિતિઊર્જાનું સામાન્ય સૂત્ર શું છે?
Show the answer
$U = -\dfrac{G m_1 m_2}{r}$; ઋણ ચિહ્ન બંધાયેલી અવસ્થા દર્શાવે છે.
12. પૃથ્વીની સપાટી નજીક ગુરુત્વીય સ્થિતિઊર્જાનું સૂત્ર શું છે?
Show the answer
$U = mgh$.
13. કેપ્લરનો પ્રથમ નિયમ શું કહે છે?
Show the answer
દરેક ગ્રહ સૂર્યની આસપાસ લંબગોળ (ellipse) કક્ષામાં ફરે છે, જેના એક કેન્દ્ર પર સૂર્ય હોય છે.
14. કેપ્લરનો બીજો નિયમ શું કહે છે?
Show the answer
ગ્રહ અને સૂર્યને જોડતી રેખા સમાન સમયમાં સમાન ક્ષેત્રફળ કાપે છે — ગ્રહ સૂર્યની નજીક ઝડપી, દૂર ધીમો.
15. કેપ્લરનો ત્રીજો નિયમ શું કહે છે?
Show the answer
$T^2 \propto a^3$, જ્યાં $T$ પરિક્રમણકાળ અને $a$ અર્ધ-મુખ્ય અક્ષ છે.
16. ઊંચાઈ $h$ પર $g$ નું સૂત્ર શું છે?
Show the answer
$g_h = g\left(\dfrac{R}{R+h}\right)^2 \approx g\left(1 - \dfrac{2h}{R}\right)$.
17. ઊંડાઈ $d$ પર $g$ નું સૂત્ર શું છે?
Show the answer
$g_d = g\left(1 - \dfrac{d}{R}\right)$.
18. ઉપગ્રહની કક્ષીય ઝડપનું સૂત્ર શું છે?
Show the answer
$v = \sqrt{\dfrac{GM}{r}}$.
19. ઉપગ્રહના પરિક્રમણકાળનું સૂત્ર શું છે?
Show the answer
$T = 2\pi\sqrt{\dfrac{r^3}{GM}}$.
20. એસ્કેપ વેગનું સૂત્ર અને મૂલ્ય શું છે?
Show the answer
$v_e = \sqrt{\dfrac{2GM}{R}} \approx 11.2\ \text{km/s}$.
21. ભૂ-સ્થિર ઉપગ્રહ કઈ ઊંચાઈ પર અને કેટલા પરિક્રમણકાળે રહે છે?
Show the answer
$36{,}000$ km ઊંચાઈ પર, $T = 24$ કલાક — તેથી પૃથ્વી સાથે સ્થિર દેખાય.
22. ભરતી-ઓટ કોના ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે થાય છે?
Show the answer
ચંદ્રના ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે (અને થોડા અંશે સૂર્યના).
23. ગુરુત્વાકર્ષણ બ્રહ્માંડનું કેવું બળ છે?
Show the answer
સૌથી નબળું પણ સૌથી લાંબા અંતરનું બળ — તારાઓને આકાશગંગામાં બાંધે છે.
24. દરેક પદાર્થ સમાન પ્રવેગ કેમ અનુભવે છે?
Show the answer
કારણ કે $F = mg$ અને $a = F/m = g$ — દ્રવ્યમાન સંક્ષિપ્ત થઈ જાય છે.
25. કેપ્લરના નિયમો ન્યૂટનના નિયમમાંથી કેવી રીતે નીકળે છે?
Show the answer
ગ્રહ પર સૂર્યનું ગુરુત્વાકર્ષણ જ કેન્દ્રતરફી બળ પૂરું પાડે: $\dfrac{GMm}{r^2} = \dfrac{mv^2}{r}$.
26. ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્ર એટલે શું?
Show the answer
પદાર્થની આસપાસનો વિસ્તાર જ્યાં તેનું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ અનુભવાય.
27. જમીનની નજીકના ઉપગ્રહની ઝડપ અને પરિક્રમણકાળ કેટલા?
Show the answer
$v \approx 7.9\ \text{km/s}$ અને $T \approx 84$ મિનિટ.
28. ગુરુત્વાકર્ષણની અસર રોજિંદા જીવનમાં ક્યાં દેખાય?
Show the answer
વરસાદ અને નદીઓનું વહન, ભરતી-ઓટ, ઉપગ્રહોની કક્ષા, અવકાશયાત્રા.
29. એસ્કેપ વેગ કોના પર આધાર રાખે છે?
Show the answer
ગ્રહના દ્રવ્યમાન $M$ અને ત્રિજ્યા $R$ પર — પદાર્થના દ્રવ્યમાન પર નહીં.
Your notes can be a kit like these
Every kit here was made from real study material. Point Veda at a chapter, a PDF, a photo or a link and get notes, flashcards, practice MCQs, games and a scored test — free, in 42 languages.
- Chapter notes
- Flashcards
- Practice MCQs
- Scored tests
- Exam prep
Get Veda free See what students get
Free to start · No ads · Works in 42 languages