હેલોજનિક સંયોજનો: 16 MCQs with answers

ઇલેક્ટ્રોનઅનુરાગી વિસ્થાપન પ્રક્રિયા

એરોમેટિક વલયમાં હેલોજનનું વિસ્થાપન ઇલેક્ટ્રોનઅનુરાગી વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે, જેમાં $\mathrm{FeCl_3}$ ઉત્પ્રેરક તરીકે કાર્ય કરે છે.

$\mathrm{R-X + NaI \rightarrow R-I + NaX}$

હેલોજન વિનિમય પ્રક્રિયામાં એક હેલોજન પરમાણુ બીજા હેલોજન પરમાણુ દ્વારા વિસ્થાપિત થાય છે, જેમ કે $\mathrm{R-X + NaI \rightarrow R-I + NaX}$.

એલાઇલિક

બ્રોમિન પરમાણુ $sp^3$ કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે જે કાર્બન-કાર્બન ડબલ બોન્ડના $sp^2$ કાર્બનને અડીને છે, તેથી તે એલાઇલિક છે.

True

મિથાઇલ જૂથ ઇલેક્ટ્રોન-દાતા છે અને ઓર્થો/પેરા નિર્દેશક તરીકે કાર્ય કરે છે, તેથી ઓર્થો અને પેરા નીપજ મુખ્ય છે.

False

આ પ્રક્રિયા (સેન્ડમેયર) માં $\mathrm{Cu_2Cl_2}$ વપરાય છે, જે ક્લોરોબેન્ઝિન આપે છે, બ્રોમોબેન્ઝિન નહીં.

(a) > (c) > (b)

આલ્કોહોલની પ્રતિક્રિયાત્મકતા કાર્બોકેશન સ્થિરતા પર આધારિત છે. પ્રાથમિક આલ્કોહોલ (a) સૌથી વધુ પ્રતિક્રિયાત્મક છે કારણ કે તે ઓછું સ્થિર કાર્બોકેશન બનાવે છે, જ્યારે તૃતીયક (c) સૌથી ઓછું પ્રતિક્રિયાત્મક છે. તેથી ક્રમ (a) > (c) > (b) છે.

$\mathrm{CH_3CH_2C(OH)(CH_3)_2}$

તૃતીયક આલ્કોહોલ (જેમ કે $\mathrm{CH_3CH_2C(OH)(CH_3)_2}$) ઝડપથી $S_N1$ પ્રક્રિયા દ્વારા સ્થિર તૃતીયક કાર્બોકેશન બનાવે છે, જે અણુવર્તી આલ્કાઇલ ક્લોરાઇડ આપે છે.

ક્લોરોબેન્ઝિન

આ સેન્ડમેયર પ્રક્રિયા છે, જેમાં ડાયઝોનિયમ ક્લોરાઇડ $\mathrm{Cu_2Cl_2}$ સાથે પ્રક્રિયા કરી ક્લોરોબેન્ઝિન અને નાઇટ્રોજન વાયુ આપે છે.

$\mathrm{Cl_2}$ / UV પ્રકાશ

બ્યુટેનનું મુક્તમૂલક ક્લોરીનેશન UV પ્રકાશની હાજરીમાં થાય છે, જે 1-ક્લોરોબ્યુટેન અને 2-ક્લોરોબ્યુટેનનું મિશ્રણ આપે છે.

$\mathrm{CH_3CH(Cl)CH_2CH_3}$

અસમમિત કાર્બન એ ચાર જુદા જુદા જૂથો સાથે જોડાયેલ કાર્બન છે. $\mathrm{CH_3CH(Cl)CH_2CH_3}$ માં કાર્બન પરમાણુ $\mathrm{H, Cl, CH_3, C_2H_5}$ સાથે જોડાયેલ છે.

$\mathrm{(CH_3)_3CCl}$

$S_N1$ પ્રક્રિયામાં કાર્બોકેશન સ્થિરતા મહત્વપૂર્ણ છે. તૃતીયક કાર્બોકેશન સૌથી સ્થિર હોવાથી $\mathrm{(CH_3)_3CCl}$ સૌથી વધુ પ્રતિક્રિયાત્મક છે.

2-ક્લોરોબ્યુટેન

2-ક્લોરોબ્યુટેનમાં અસમમિત કાર્બન હોવાથી $S_N1$ પ્રક્રિયામાં કાર્બોકેશન મધ્યવર્તી બંને બાજુથી હુમલો કરી શકે છે, જે રેસિમિક મિશ્રણ આપે છે.

ortho અને para, નિષ્ક્રિય

હેલોજન પરમાણુ ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક હોવાથી વલયને નિષ્ક્રિય બનાવે છે, પરંતુ તે ortho અને para સ્થાનો પર નિર્દેશન કરે છે.

$\mathrm{KCN}$

$\mathrm{KCN}$ સાથે ઇથાઇલ ક્લોરાઇડની પ્રક્રિયા $S_N2$ દ્વારા પ્રોપેન નાઇટ્રાઇલ આપે છે, જ્યારે $\mathrm{AgCN}$ ઇથાઇલ આઇસોસાયનાઇડ આપે છે.

(a) < (c) < (d) < (b)

ઘનતા હેલોજન પરમાણુની સંખ્યા અને પરમાણુભાર સાથે વધે છે. સાયક્લોહેક્સેન સૌથી હલકું છે, ત્યારબાદ ક્લોરોબેન્ઝિન, m-બ્રોમોક્લોરોબેન્ઝિન અને બ્રોમોસાયક્લોહેક્સેન.

(c) < (a) < (b)

ઉત્કલનબિંદુ શાખાઓની સંખ્યા સાથે ઘટે છે. તૃતીયક (c) સૌથી ઓછું, પ્રાથમિક (b) સૌથી વધુ ઉત્કલનબિંદુ ધરાવે છે.