ભૌતિકવિજ્ઞાન ક્વિઝ: 28 MCQs with answers

$2\pi$ sr

આખા ગોળા દ્વારા તેના કેન્દ્ર પર આંતરેલ ઘનકોણ $4\pi$ steradian (sr) હોય છે. તેથી, અર્ધગોળા દ્વારા તેના કેન્દ્ર પર આંતરેલ ઘનકોણ $2\pi$ steradian (sr) થશે.

$[M^1L^2T^{-2}]$

સ્થિતિ-ઊર્જા એ કાર્યનો એક પ્રકાર છે. કાર્યનું પારિમાણિક સૂત્ર બળ $\times$ અંતર છે. બળનું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^1 T^{-2}]$ અને અંતરનું $[L^1]$ છે. તેથી, સ્થિતિ-ઊર્જાનું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^1 T^{-2}] \times [L^1] = [M^1 L^2 T^{-2}]$ થશે.

એક

દશાંશ બિંદુ પછીના શૂન્ય, જો તે બિન-શૂન્ય અંકની ડાબી બાજુએ હોય, તો તે સાર્થક અંકો ગણાતા નથી. અહીં, ફક્ત '3' એ સાર્થક અંક છે. તેથી, સાર્થક અંકોની સંખ્યા એક છે.

True

સમતલ ખૂણો (radian) અને ઘનખૂણો (steradian) બંને પૂરક એકમો છે. તેમને એકમો હોય છે પરંતુ તે પરિમાણ રહિત રાશિઓ છે.

કોઈ ભૌતિક રાશિનું માપ

પરિમાણ એ કોઈ ભૌતિક રાશિનું માપ છે, જે તેને વ્યાખ્યાયિત કરે છે.

મીટર

લાંબાઈ માપવા માટે મીટર (m) એકમ છે.

કોઈ રાશિનું મૂલ્ય શોધવું

માપન પ્રક્રિયા એ કોઈ રાશિનું ચોક્કસ મૂલ્ય શોધવાનું કાર્ય છે.

માસ/વોલ્યુમ

ઘનતા એ માસ અને વોલ્યુમનો ગુણાકાર છે, એટલે કે ${ ext{Density} = rac{ ext{Mass}}{ ext{Volume}}}$.

સેકન્ડ

સમય માપવા માટે સેકન્ડ (s) એકમ છે.

કેલ્વિન

તાપમાન માપવા માટે કેલ્વિન (K) એકમ છે.

માસ × પ્રવેગ

બળ એ માસ અને પ્રવેગનો ગુણાકાર છે, એટલે કે ${F = m \cdot a}$.

બળ × લાંબાઈ

ઊર્જા એ બળ અને લાંબાઈનો ગુણાકાર છે, એટલે કે ${E = F \cdot d}$.

મૂળભૂત અને વ્યાખ્યાયિત પરિમાણો

પરિમાણોની સંરચના મૂળભૂત અને વ્યાખ્યાયિત પરિમાણોનો સંયોજન છે.

ભૌતિક રાશિઓના માપ

પરિમાણોની એકમો એ ભૌતિક રાશિઓના માપ છે, જે તેમને વ્યાખ્યાયિત કરે છે.

$[M^1 L^0 T^{-3}]$

એકમ ક્ષેત્રફળ દીઠ એકમ સમયમાં પસાર થતી ઊર્જા એ પાવર ડેન્સિટી (Power Density) છે. પાવરનું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^2 T^{-3}]$ છે અને ક્ષેત્રફળનું $[L^2]$ છે. તેથી, પાવર ડેન્સિટીનું પારિમાણિક સૂત્ર $\frac{[M^1 L^2 T^{-3}]}{[L^2]} = [M^1 L^0 T^{-3}]$ થશે.

$[M^{-1} L^{-2} T^3 K^1]$

ઉષ્મીય અવરોધ $R_{th} = \frac{\Delta T}{P_{th}}$ છે, જ્યાં $\Delta T$ તાપમાનનો તફાવત (એકમ $K$) અને $P_{th}$ ઉષ્મા પાવર (એકમ $J/s$ અથવા $W$) છે. ઉષ્મા પાવરનું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^2 T^{-3}]$ છે. તેથી, $R_{th}$ નું પારિમાણિક સૂત્ર $\frac{[K]}{[M^1 L^2 T^{-3}]} = [M^{-1} L^{-2} T^3 K^1]$ થશે.

$[M^1 L^8 T^{-2}]$

વાન ડર વાલ્સ સમીકરણમાં, સમાન ભૌતિક રાશિઓ જ ઉમેરી કે બાદ કરી શકાય છે. તેથી, $P$ અને $\frac{a}{V^2}$ ના પરિમાણ સમાન હશે. $P$ (દબાણ) નું પરિમાણ $[M^1 L^{-1} T^{-2}]$ છે અને $V$ (કદ) નું પરિમાણ $[L^3]$ છે. આમ, $[a] = [P][V^2] = [M^1 L^{-1} T^{-2}] [L^3]^2 = [M^1 L^{-1} T^{-2}] [L^6] = [M^1 L^5 T^{-2}]$. તેમજ, $V$ અને $b$ ન…

$[FV^{-1}T]$

બળ $[F] = [M^1 L^1 T^{-2}]$, વેગ $[V] = [L^1 T^{-1}]$, સમય $[T] = [T^1]$. આપણે દળ $[M]$ નું પારિમાણિક સૂત્ર $[F^x V^y T^z]$ તરીકે મેળવવું છે. પરિમાણો સરખાવતા: $x=1, y=-1, z=1$ મળે છે. તેથી, $[M] = [F^1 V^{-1} T^1]$.

$[M^1 L^5 T^{-2}]$

સમાન ભૌતિક રાશિઓ જ ઉમેરી શકાય છે. તેથી, $P$ અને $\frac{a}{V^2}$ ના પરિમાણ સમાન હશે. $P$ (દબાણ) નું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^{-1} T^{-2}]$ છે અને $V$ (કદ) નું પારિમાણિક સૂત્ર $[L^3]$ છે. આમ, $[a] = [P][V^2] = [M^1 L^{-1} T^{-2}] [L^3]^2 = [M^1 L^{-1} T^{-2}] [L^6] = [M^1 L^5 T^{-2}]$.

$1 \times 10^{-3}$

આપણે એકમોને SI સિસ્ટમમાં રૂપાંતરિત કરવા પડશે. $100 \text{ g cm s}^{-1} = 100 \times (10^{-3} \text{ kg}) \times (10^{-2} \text{ m}) \times (s^{-1}) = 100 \times 10^{-5} \text{ kg m s}^{-1} = 10^{-3} \text{ kg m s}^{-1}$. ન્યૂટન સેકન્ડ (N s) એ વેગમાનનો SI એકમ છે. $1 \text{ N s} = 1 \text{ kg m s}^{-1}$. તેથી,…

0.5 mm

લઘુતમ માપ શક્તિ (Least Count) = $\frac{\text{અંતરાલ (Pitch)}}{\text{વર્તુળાકાર માપપટ્ટી પરના કાપાઓની સંખ્યા}}$. તેથી, અંતરાલ (Pitch) = લઘુતમ માપ શક્તિ $\times$ વર્તુળાકાર માપપટ્ટી પરના કાપાઓની સંખ્યા. અંતરાલ = $0.01 \text{ mm} \times 50 = 0.5 \text{ mm}$.

$9.98 \text{ m}$

બાદબાકી કરતી વખતે, પરિણામમાં દશાંશ બિંદુ પછીના અંકોની સંખ્યા તે સંખ્યા જેટલી હોવી જોઈએ જેમાં દશાંશ બિંદુ પછીના અંકો સૌથી ઓછા હોય. $9.99 \text{ m}$ માં દશાંશ બિંદુ પછી 2 અંકો છે. $0.0099 \text{ m}$ માં દશાંશ બિંદુ પછી 4 અંકો છે. $9.99 - 0.0099 = 9.9801$. પરિણામને દશાંશ બિંદુ પછી 2 અંકો સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,…

True

ચુંબકીય પારગમ્યતા (magnetic permeability) $\mu_0$ નું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^1 T^{-2} A^{-2}]$ છે. આપેલા પરિમાણ $[MLT^{-2}A^{-2}]$ માં લંબાઈ (L) નું ઘાતાંક 1 છે, જે ચુંબકીય પારગમ્યતાના પરિમાણ સાથે સુસંગત છે. તેથી, આ વિધાન સાચું છે.

$m^2$ અને $m s^{-2}$

કોસાઈન ફંક્શનની અંદરનો ભાગ પરિમાણ રહિત હોવો જોઈએ, તેથી $\frac{[\beta][\gamma]}{[\alpha]}$ પરિમાણ રહિત છે. $[\beta] = [M^{-1} L^{-1} T^1]$ (કારણ કે $(m s^{-1})^{-1}$ એ વેગના વ્યસ્તનું એકમ છે), $[\alpha] = [L]$. આમ, $[\gamma]$ નું પરિમાણ $[L T^{-2}]$ થશે, જે પ્રવેગનું એકમ છે, એટલે કે $m s^{-2}$. હવે,…

$[D^1 V^4 F^{-3}]$

વેગમાનનું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^1 T^{-1}]$ છે. આવૃત્તિ $[T^{-1}]$, વેગ $[L^1 T^{-1}]$ અને ઘનતા $[M^1 L^{-3}]$ છે. આ મૂળભૂત રાશિઓના સંદર્ભમાં વેગમાનનું સૂત્ર મેળવવા માટે, આપણે $P = D^x V^y F^z$ ધારીએ. પરિમાણો સરખાવતા, $x=1, y=4, z=-3$ મળે છે. તેથી, $[D^1 V^4 F^{-3}]$.

1, -1, -1

ક્રિટિકલ વેગ $v_c$ નું પારિમાણિક સૂત્ર $[L^1 T^{-1}]$ છે. શ્યાનતા ગુણાંક $\eta$ નું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^{-1} T^{-1}]$ છે. ઘનતા $\rho$ નું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^{-3}]$ છે. ત્રિજ્યા $r$ નું પારિમાણિક સૂત્ર $[L^1]$ છે. $v_c = \eta^x \rho^y r^z$ માં પરિમાણો સરખાવતા:…

$\sqrt{\frac{hG}{c^3}}$

પ્લાન્ક અચળાંક $h$ નું પરિમાણ $[M^1 L^2 T^{-1}]$ છે. પ્રકાશની ઝડપ $c$ નું પરિમાણ $[L^1 T^{-1}]$ છે. ગુરુત્વાકર્ષી અચળાંક $G$ નું પરિમાણ $[M^{-1} L^3 T^{-2}]$ છે. આપણે દરેક વિકલ્પના પરિમાણ ચકાસીએ: વિકલ્પ C:…

$[F][A][T^2]$

ઊર્જાનું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^1 L^2 T^{-2}]$ છે. બળ $[F] = [M^1 L^1 T^{-2}]$, પ્રવેગ $[A] = [L^1 T^{-2}]$, સમય $[T] = [T^1]$. આપણે ઊર્જા $[E]$ નું પારિમાણિક સૂત્ર $[F^x A^y T^z]$ તરીકે મેળવવું છે. $F = MA$, તેથી $M = FA^{-1}$. $L = AT^2$. $E = ML^2 T^{-2} = (FA^{-1})(AT^2)^2 T^{-2} = FA^{-1} A^2 T^4 T^{-2} = FA^1 T^2$.…