Fiziki Kəmiyyətlər və Ölçmə: quick revision, 15 bites

Fiziki Kəmiyyət Nədir?

Fizikanın dili kəmiyyətlərlə danışır.

Takeaway. Fiziki kəmiyyət ölçülə bilən xassədir və hər kəmiyyətin öz vahidi var.

Əsas və Törəmə Kəmiyyətlər

Bəziləri təməl, bəziləri onlardan doğur.

Takeaway. Törəmə kəmiyyətlər əsas kəmiyyətlərin düsturlarla birləşməsindən yaranır.

Skalyar və Vektorial Kəmiyyətlər

İstiqamət var, yoxsa yalnız miqdar?

Takeaway. Skalyarın yalnız miqdarı, vektorialın isə miqdarı və istiqaməti var.

Sürət və Yerdəyişmə Səhv Salınması

Sürət həmişə yerdəyişmə deyil.

Takeaway. Sürət yerdəyişmənin zamana nisbətidir, yerdəyişmənin özü deyil.

Sürət Düsturu

Sürəti hesablamaq çox asandır.

Takeaway. Sürət yerdəyişmənin zamana bölünməsi ilə tapılır.

Ölçmə Prosesi

Düzgün ölçmə addımlarla gəlir.

Takeaway. Ölçmə ardıcıl addımlarla aparılır və nəticə vahidlə ifadə olunur.

Beynəlxalq Vahidlər Sistemi (SI)

Dünyada vahidlər bir dil danışır.

SI sistemi 7 əsas vahidə əsaslanır və elmi ölçmələrdə beynəlxalq standart kimi qəbul edilir.

Takeaway. SI sistemi 7 əsas vahidə əsaslanır və beynəlxalq standartdır.

Gündəlik Həyatda Ölçmə

Hər gün ölçmə edirik, fərqindəyikmi?

Takeaway. Ölçmə yalnız laboratoriyada deyil, gündəlik həyatda da geniş istifadə olunur.

İmtahanda Ölçü Vahidləri

Vahid yazmağı unutma, bal itirmə.

Takeaway. Ölçü vahidi yazmaq imtahanda vacib bal gətirir.

SI Əsas Vahidləri Yadda Saxla

Yeddi vahid, bir yaddaş hiyləsi.

**“MKS-AK-Mol-Kd”** — Metr, Kiloqram, Saniyə, Amper, Kelvin, Mol, Kandela. Bu sıra ilə 7 əsas vahidi asanlıqla yadda saxla.

Takeaway. Yaddaş hiyləsi ilə 7 əsas SI vahidini tez xatırlaya bilərsən.

Sıxlığın Hesablanması

Kütlə və həcm sıxlığı verir.

Takeaway. Sıxlıq kütlənin həcmə nisbətidir və törəmə kəmiyyətdir.

Ölçmə Xətaları

Hər ölçmədə kiçik xəta var.

Takeaway. Ölçmə xətalarını azaltmaq üçün təkrar ölçmə aparmaq lazımdır.

Ölçmənin Tarixi

İnsanlar qədimdən ölçürdü.

Qədim Misirdə uzunluq **qulac** (dirsək) ilə, Roma İmperiyasında isə **addım** ilə ölçülürdü. Müasir SI sistemi yalnız 1960-cı ildə rəsmi qəbul edildi.

Takeaway. Ölçü vahidləri tarix boyu dəyişib və SI sistemi nisbətən yenidir.

Ölçmə Nəticəsini Düzgün Yaz

Rəqəm və vahid birlikdə yazılır.

Takeaway. Nəticəni rəqəm və vahid birlikdə yazmaq elmi düzgünlükdür.

Vahid Çevrilməsi Qaydası

Böyük vahiddən kiçiyə keçid asandır.

Takeaway. Vahid çevrilməsində böyük vahiddən kiçiyə keçərkən vurma, kiçikdən böyüyə keçərkən bölmə tətbiq olunur.