વેપારની સમજ: 15 MCQs with answers

વસ્તુ વિનિમય પ્રથા

પ્રાચીન સમયમાં નાણાનો ઉપયોગ નહોતો ત્યારે વસ્તુઓની સીધી આપ-લે દ્વારા વિનિમય થતો હતો, જેને વસ્તુ વિનિમય પ્રથા કહેવાય છે.

આંતરરાજ્ય વેપાર

એક જ દેશની ભૌગોલિક સીમામાં આવેલા જુદા જુદા રાજ્યો કે પ્રદેશો વચ્ચે થતા વેપારને આંતરરાજ્ય વેપાર કહેવાય છે, જે આંતરિક વેપારનો જ એક ભાગ છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર

જ્યારે વેપાર બે કે તેથી વધુ દેશોની ભૌગોલિક સીમાઓ ઓળંગીને થાય છે, ત્યારે તેને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર કહેવાય છે.

True

આંતરિક વેપાર એટલે દેશની ભૌગોલિક સીમાની અંદર થતો વેપાર, જેમાં જુદા જુદા રાજ્યો કે પ્રદેશો વચ્ચે વેપારનો સમાવેશ થાય છે.

False

આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારથી ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન મળે છે, જે રોજગારીની તકો ઊભી કરે છે અને બેકારી તથા ગરીબી ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.

આંતરપ્રાદેશિક વેપાર

આંતરિક વેપાર એટલે દેશના જુદા જુદા પ્રદેશો વચ્ચે થતો વેપાર, જેને આંતરપ્રાદેશિક વેપાર પણ કહેવાય છે.

આર્થિક વિકાસ

આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર દ્વારા દેશો વસ્તુઓ અને સેવાઓની આયાત-નિકાસ કરીને વિદેશી હુંડિયામણ કમાય છે અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓને વેગ આપે છે, જે આર્થિક વિકાસ તરફ દોરી જાય છે.

વિદેશી હુંડિયામણ

જ્યારે કોઈ દેશ તેની વસ્તુઓ અને સેવાઓની નિકાસ કરે છે, ત્યારે તેને બદલામાં વિદેશી ચલણ મળે છે, જેને વિદેશી હુંડિયામણ કહેવાય છે. આનાથી દેશની વિદેશી હુંડિયામણની અનામત વધે છે.

બેકારી અને ગરીબી

આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન આપે છે, જેનાથી રોજગારીની તકો વધે છે અને પરિણામે બેકારી અને ગરીબી ઘટાડવામાં મદદ મળે છે.

ગ્રાહકોને

હરીફાઈ વધવાથી ઉત્પાદકો સારી ગુણવત્તાવાળી વસ્તુઓ ઓછા ભાવે આપવા પ્રેરાય છે, જેનો સીધો લાભ ગ્રાહકોને મળે છે.

ખૂબ જ ગતિશીલ

એક જ દેશની અંદર શ્રમ, મૂડી જેવા ઉત્પાદનના સાધનો એક પ્રદેશમાંથી બીજા પ્રદેશમાં સરળતાથી ગતિ કરી શકે છે, કારણ કે ત્યાં ભાષા, સંસ્કૃતિ, કાયદા વગેરેમાં સમાનતા હોય છે.

સામ્યવાદી

રશિયા ઐતિહાસિક રીતે સામ્યવાદી આર્થિક પદ્ધતિ સાથે સંકળાયેલું છે, જ્યાં ઉત્પાદનના સાધનો પર રાજ્યની માલિકી અને નિયંત્રણ હોય છે.

હરીફાઈ

1991ની નવી આર્થિક નીતિ (LPG - ઉદારીકરણ, ખાનગીકરણ, વૈશ્વિકીકરણ) એ ભારતીય અર્થતંત્રને વધુ ખુલ્લું બનાવ્યું, જેનાથી બજારોમાં હરીફાઈ વધી.

વ્યાપારનીતિમાં તફાવત

આંતરિક વેપારમાં એક જ દેશની નીતિઓ લાગુ પડે છે, જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં જુદા જુદા દેશોની વ્યાપાર નીતિઓ, કરવેરા, જકાત વગેરે અલગ અલગ હોય છે, જે મુખ્ય તફાવત છે.

ઉપરોક્ત તમામ

જુદા જુદા દેશો વચ્ચે ભાષા, સંસ્કૃતિ, ધર્મ, રીતિ-રિવાજો, કાયદાકીય નિયંત્રણો વગેરેના તફાવતને કારણે ઉત્પાદનના સાધનો (ખાસ કરીને શ્રમ અને મૂડી) ની ગતિશીલતા ઓછી હોય છે.