तलाठी (Talathi) — महाराष्ट्र का ग्राम राजस्व अधिकारी: 18 MCQs with answers

शिडीचा पाया — सर्वात खालचा अधिकारी

तलाठी हा महसूल विभागातील सर्वात खालच्या पातळीवरील अधिकारी असून तो शिडीचा पाया मानला जातो.

तलाठी

तलाठीला गावचा 'कान' व 'डोळा' म्हटले जाते कारण गावातील सर्व माहिती सर्वात आधी त्याच्यापर्यंत पोहोचते.

जमिनीच्या मालकीची व क्षेत्राची नोंद

गाव नमुना सात म्हणजे जमिनीच्या मालकीची व क्षेत्राची नोंद; सातबारा उतारा यावर आधारित असतो.

जमिनीच्या मालकीचा अधिकृत पुरावा

सातबारा उतारा हा जमिनीच्या मालकीचा अधिकृत पुरावा असून तो तलाठी कार्यालयातून मिळतो.

वर्षातून दोनदा — खरीप व रब्बी

तलाठी वर्षातून दोनदा पीक पाहणी करतो — खरीप व रब्बी हंगामात.

True

तलाठी हा महसूल विभागातील सर्वात खालच्या पातळीवरील अधिकारी असून तो एका तालुक्यातील काही गावांचा कारभार सांभाळतो.

पंचनामा करणे

नैसर्गिक आपत्ती झाल्यास तलाठी पंचनामा करतो, जो नुकसान भरपाईचा आधार ठरतो.

तहसीलदार किंवा उपविभागीय अधिकारी

तलाठी केवळ नोंद करतो व पुरावा पुरवतो; अंतिम मंजुरी तहसीलदार किंवा उपविभागीय अधिकाऱ्याकडे असते.

गाव नमुना आठ-अ मध्ये फेरफार नोंद

जमीन हस्तांतरणाची नोंद फेरफार म्हणून गाव नमुना आठ-अ मध्ये तलाठी करतो.

वारसा, कर्ज व भरपाई अडकते

नोंद चुकल्यास वारसा, कर्ज व भरपाई अडकते; दुरुस्तीसाठी तहसील कार्यालयात फेरफार अर्ज करावा लागतो.

तलाठी

गावातील जमिनीबाबतचा पहिला दरवाजा तलाठीचा असतो — नाव बदल, वाटणी, हद्द वाद, सातबारा यासाठी तलाठीकडे जावे लागते.

नोंदी संगणकीकृत होत आहेत

महाभूलेख व ई-महसूल यंत्रणांमुळे नोंदी संगणकीकृत होत आहेत, पण तलाठीचे महत्त्व कमी झालेले नाही.

कारण वरचे अधिकारी तलाठीच्या माहितीवर निर्णय घेतात

वरचे सर्व अधिकारी ज्या माहितीवर निर्णय घेतात ती बहुतेक वेळा तलाठीच पुरवतो; म्हणून तलाठीची नोंद चुकली तर वरचे निर्णयही चुकतो.

सातबारा उतारा

सातबारा उतारा हा जमिनीच्या मालकीचा अधिकृत पुरावा असून बँक कर्ज व जमीन खरेदी-विक्रीसाठी लागतो.

तलाठी नोंदी व पंचनामा करतो; तहसीलदार प्रशासन व अंतिम आदेश देतो

तलाठी गावस्तरावर नोंदी, पंचनामा व वसुली करतो; तहसीलदार तालुकास्तरावर प्रशासन व अंतिम आदेश देतो.

तहसील कार्यालयात फेरफार अर्ज करावा

नोंद दुरुस्तीसाठी तहसील कार्यालयात फेरफार अर्ज करावा लागतो.

शेतकऱ्याला कर्ज मिळवण्यात अडचण येईल, म्हणून तलाठीच्या कार्यालयात जाऊन तात्काळ दुरुस्ती करावी.

तलाठीच्या नोंदीतील चुकांमुळे शेतकऱ्याला कर्ज, अनुदान किंवा भरपाई मिळण्यात अडचण येते. त्यामुळे त्याला तलाठी कार्यालयात जाऊन दुरुस्ती करणे आवश्यक आहे.

तलाठीच्या नोंदी योग्य असल्यास, प्रशासनाच्या निर्णयांची अचूकता वाढते.

तलाठीची नोंद वरच्या अधिकाऱ्यांच्या निर्णयांचा आधार असते. योग्य नोंदी असल्यास, प्रशासनाच्या निर्णयांची अचूकता वाढते, अन्यथा निर्णय चुकू शकतात.