આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર: 22 MCQs with answers

આયાત જકાત (Tariff)

દેશની સરહદ પાર કરતી વખતે ચીજ-વસ્તુઓ અને સેવાઓ પર લાદવામાં આવતા કરને આયાત જકાત (Tariff) કહેવાય છે.

આવક જકાત

સરકારની તિજોરીમાં આવક વધારવાના મુખ્ય હેતુથી આવક જકાત (Revenue Tariff) દાખલ કરવામાં આવે છે.

True

આયાત જકાત ઘરેલું ઉદ્યોગોને વિદેશી સ્પર્ધાથી રક્ષણ આપીને તેમને પ્રોત્સાહન આપે છે.

આર્થિક પ્રવાહના નિયમન માટેનો કર

જકાત એ આર્થિક પ્રવાહના નિયમન માટેનો કર છે, જે દેશની સરહદ પર લાગુ પડે છે.

સ્થાનિક ઉદ્યોગોને રક્ષણ આપવું

આયાત જકાતનો મુખ્ય હેતુ સ્થાનિક ઉદ્યોગોને રક્ષણ આપવાનો છે.

મૂળ્ય આધારિત જકાત

મૂળ્ય આધારિત જકાત એ એવી જકાત છે જે વસ્તુની કિંમતના અમુક ટકા પ્રમાણે વસૂલ કરવામાં આવે છે.

ઉદ્યોગ રક્ષણ

જકાત લાદવા માટેનો ઉદ્દેશ ઉદ્યોગોને રક્ષણ આપવાનો છે.

સ્થાનિક ઉત્પાદનોની કિંમત વધારવી

જકાતના નકારાત્મક અસર તરીકે સ્થાનિક ઉત્પાદનોની કિંમત વધે છે.

વજન અને જથ્થા દ્વારા

જકાત સામાન્ય રીતે વસ્તુના વજન અને જથ્થા દ્વારા વસૂલ કરવામાં આવે છે.

વજન આધારિત જકાત

વજન આધારિત જકાત એ એવી જકાત છે જે આયાત થતી વસ્તુના વજન કે જથ્થા પર આધારિત છે.

મૂળ્યના અમુક ટકા

જકાતના દરને સામાન્ય રીતે મૂલ્યના અમુક ટકા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.

સરકારી આવક વધારવી

જકાતની આવકનો મુખ્ય હેતુ સરકારી આવક વધારવાનો છે.

આયાત જકાત

આયાત જકાત આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં મહત્વનો પ્રકાર છે, જે આયાત થતી વસ્તુઓ પર લાગુ પડે છે.

ઇજારાશાહી

હેક્સર-ઓહલિન સિદ્ધાંત મુખ્યત્વે મુક્ત વેપાર અને પૂર્ણ હરીફાઈના બજારોમાં લાગુ પડે છે, જ્યારે ઇજારાશાહીમાં તે લાગુ પડતો નથી કારણ કે ત્યાં સ્પર્ધાનો અભાવ હોય છે.

સંરક્ષણાત્મક જકાત

દેશના ઉદ્યોગોને વિદેશી સ્પર્ધાથી બચાવવા અને આયાત ઘટાડવાના હેતુથી સંરક્ષણાત્મક જકાત (Protective Tariff) નાખવામાં આવે છે.

મૂલ્ય અનુસાર જકાત

મૂલ્ય અનુસાર જકાત (Ad Valorem Tariff) એ વસ્તુની કિંમતના અમુક ટકા પ્રમાણે વસૂલ કરવામાં આવે છે.

જથ્થા અનુસાર (વિશિષ્ટ) જકાત

આયાત થતી વસ્તુના વજન કે જથ્થાને ધ્યાનમાં રાખીને લેવાતી જકાતને જથ્થા અનુસાર અથવા વિશિષ્ટ જકાત (Specific Tariff) કહેવાય છે.

ઉપરોક્ત તમામ

જકાત લાદવાના મુખ્ય હેતુઓમાં સરકારની આવક વધારવી, ઘરેલું ઉદ્યોગોને રક્ષણ આપવું અને વિદેશી વસ્તુઓની આયાત પર નિયંત્રણ રાખવું એ બધાનો સમાવેશ થાય છે.

ઘરેલું ગ્રાહકોને નુકસાન (વસ્તુ મોંઘી બને છે)

જકાત લાદવાથી આયાતી વસ્તુઓ મોંઘી બને છે, જેના કારણે ઘરેલું ગ્રાહકોને ઊંચી કિંમત ચૂકવવી પડે છે અને તેમને નુકસાન થાય છે.

False

મૂલ્ય અનુસાર જકાત વસ્તુની કિંમતના અમુક ટકા પ્રમાણે વસૂલ કરવામાં આવે છે, જ્યારે વજન કે જથ્થાને આધારે વિશિષ્ટ જકાત વસૂલ થાય છે.

વિશિષ્ટ (જથ્થા અનુસાર) જકાત

આ ઉદાહરણમાં જકાત વસ્તુના જથ્થા (1 ટન દીઠ) પર આધારિત છે, તેથી તે વિશિષ્ટ (જથ્થા અનુસાર) જકાત છે.

ઇષ્ટ જકાત (Optimum Tariff)

જે જકાતનો દર દેશના આર્થિક કલ્યાણને મહત્તમ બનાવે છે તેને ઇષ્ટ જકાત (Optimum Tariff) કહેવાય છે.