પ્રત્યાયન સમાજશાસ્ત્ર: 15 MCQs with answers

Communis

'Communication' શબ્દ લેટિન શબ્દ 'Communis' પરથી ઉતરી આવ્યો છે, જેનો અર્થ 'સામાન્ય' અથવા 'વહેંચવું' થાય છે.

એક દિશામાં સંદેશ મોકલવો

એક દિશામાં સંદેશ મોકલવો એ પ્રત્યાયનની સૌથી સરળ પ્રક્રિયા છે, જેમાં માત્ર પ્રેષક સંદેશ મોકલે છે.

અન્ય તરફ વહન કરવું

પ્રત્યાયન શબ્દનો શાબ્દિક અર્થ 'અન્ય તરફ વહન કરવું' થાય છે, એટલે કે વિચારોનું એક વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિ તરફ વહન.

ગાઢ અને પરસ્પર નિર્ભર

પ્રત્યાયન અને શિક્ષણ વચ્ચે ગાઢ અને પરસ્પર નિર્ભર સંબંધ છે, કારણ કે શિક્ષણ પ્રત્યાયન દ્વારા જ થાય છે.

સમજણ (Understanding)

પ્રત્યાયનની પ્રક્રિયામાં સમજણ સૌથી મહત્ત્વનું તત્વ છે, કારણ કે સમજણ વિના પ્રત્યાયન અધૂરું રહે છે.

False

પ્રત્યાયન એ દ્વિદિશાત્મક પ્રક્રિયા છે, જેમાં પ્રેષક અને પ્રાપ્તકર્તા વચ્ચે પરસ્પર આપ-લે થાય છે.

True

પ્રત્યાયન સમાજમાં સામાજિક આંતરક્રિયાનું મહત્ત્વનું સાધન છે, જે લોકોને એકબીજા સાથે જોડે છે.

સમાજશાસ્ત્રીઓ

સમાજશાસ્ત્રીઓએ પ્રત્યાયનની પ્રક્રિયાને 'સામાજિક આંતરક્રિયા' તરીકે ગણાવી છે, કારણ કે તે સામાજિક સંબંધોનું નિર્માણ કરે છે.

Eoffin & Shaw

Eoffin & Shaw એ 'Communication is the chain of understanding' વ્યાખ્યા આપી છે, જે પ્રત્યાયનને સમજણની શૃંખલા તરીકે દર્શાવે છે.

તે સ્થિર અને અચળ છે

પ્રત્યાયન સ્થિર અને અચળ નથી, તે ગતિશીલ અને પરિવર્તનશીલ પ્રક્રિયા છે, તેથી 'તે સ્થિર અને અચળ છે' એ લક્ષણ નથી.

સમાજ અને પ્રત્યાયન વચ્ચેનો સંબંધ

પ્રત્યાયનના સમાજશાસ્ત્રનો અભ્યાસ સમાજ અને પ્રત્યાયન વચ્ચેના પરસ્પર સંબંધને ધ્યાનમાં રાખે છે.

હકારાત્મક અને નકારાત્મક બંને પ્રભાવ

પ્રત્યાયન સમાજ પર હકારાત્મક અને નકારાત્મક બંને પ્રકારના પ્રભાવ પાડી શકે છે, તે કેવી રીતે ઉપયોગ થાય તેના પર આધાર રાખે છે.

તે સંદેશની સમજણ ચકાસે છે

Feedback સંદેશની સમજણ ચકાસવામાં મદદ કરે છે અને પ્રત્યાયનને સફળ બનાવે છે.

સામાજિક દૃષ્ટિએ

પ્રત્યાયનનું સમાજશાસ્ત્ર પ્રત્યાયનનો અભ્યાસ સામાજિક દૃષ્ટિએ કરે છે, જેમાં સામાજિક સંબંધો અને પ્રક્રિયાઓનો સમાવેશ થાય છે.

સંદેશમાં અવરોધ

પ્રત્યાયનમાં 'Noise' એટલે સંદેશમાં થતો અવરોધ, જે સંદેશને સ્પષ્ટ રીતે પહોંચતો અટકાવે છે.