સ્ટોક - નોટેશન પદ્ધતિ (Stock Notation Method): 17 MCQs with answers

ધાતુના નામ પછી કૌંસમાં

સ્ટોક - નોટેશનમાં ધાતુના નામ પછી કૌંસમાં રોમન આંકડામાં તેનો ઓક્સિડેશન આંક લખાય છે, જેમ કે Cu(II) અથવા Fe(III).

ક્યુપર (II) સલ્ફેટ

$\text{CuSO}_4$ માં તાંબાનો ઓક્સિડેશન આંક +2 છે, તેથી સ્ટોક નામ ક્યુપર (II) સલ્ફેટ થાય.

આયર્ન (III) ક્લોરાઇડ

$\text{FeCl}_3$ માં લોખંડનો ઓક્સિડેશન આંક +3 છે, તેથી સ્ટોક નામ આયર્ન (III) ક્લોરાઇડ થાય.

ધાતુનું નામ + (રોમન આંકડામાં ઓક્સિડેશન આંક) + બિનધાતુનું નામ

સ્ટોક - નોટેશનનું સામાન્ય સ્વરૂપ: ધાતુનું નામ + (રોમન આંકડામાં ઓક્સિડેશન આંક) + બિનધાતુનું નામ.

ચલ સંયોજકતા ધરાવતી ધાતુઓ

સ્ટોક - નોટેશન ચલ સંયોજકતા ધરાવતી ધાતુઓ માટે વપરાય છે, જેથી તેમની ઓક્સિડેશન સ્થિતિ સ્પષ્ટ થાય.

True

આ સ્ટોક - નોટેશનની મૂળભૂત વ્યાખ્યા છે.

સ્ટોક - નોટેશન પદ્ધતિ

સ્ટોક - નોટેશન દ્વારા $\text{FeCl}_2$ ને આયર્ન (II) ક્લોરાઇડ અને $\text{FeCl}_3$ ને આયર્ન (III) ક્લોરાઇડ તરીકે સ્પષ્ટ અલગ પાડી શકાય.

આયર્ન (III) ક્લોરાઇડ

ફેરિક ક્લોરાઇડ એ $\text{FeCl}_3$ નું પરંપરાગત નામ છે, જેમાં Fe નો ઓક્સિડેશન આંક +3 હોય છે, તેથી સ્ટોક નામ આયર્ન (III) ક્લોરાઇડ થાય.

રોમન આંકડા

સ્ટોક - નોટેશનમાં ઓક્સિડેશન આંક દર્શાવવા માટે રોમન આંકડા (I, II, III, IV, V) વપરાય છે.

$\text{CuSO}_4$

ક્યુપ્રિક સલ્ફેટ એ $\text{CuSO}_4$ નું પરંપરાગત નામ છે, જેનું સ્ટોક નામ ક્યુપર (II) સલ્ફેટ છે.

સૂત્ર → ઓક્સિડેશન આંક → સ્ટોક નામ

સ્ટોક - નોટેશનમાં પહેલાં સૂત્ર લખાય, પછી ધાતુનો ઓક્સિડેશન આંક શોધાય, અને અંતે સ્ટોક નામ લખાય.

False

સ્ટોક - નોટેશન ફક્ત ચલ સંયોજકતા ધરાવતી ધાતુઓ માટે જરૂરી છે; એક જ ઓક્સિડેશન આંક ધરાવતી ધાતુઓ માટે રોમન આંકડો લખવાની જરૂર નથી.

એક જ ઓક્સિડેશન આંક ધરાવતી ધાતુઓ માટે રોમન આંકડો જરૂરી નથી

સ્ટોક - નોટેશન ફક્ત ચલ સંયોજકતા ધરાવતી ધાતુઓ માટે જરૂરી છે. જે ધાતુ ફક્ત એક ઓક્સિડેશન આંક ધરાવે (દા.ત. Na, Ca) તેના માટે રોમન આંકડો લખવાની જરૂર નથી.

ધાતુ X નો દરેક સંયોજનમાં ઓક્સિડેશન આંક શોધીને કૌંસમાં દર્શાવવો

$\text{XCl}_2$ માં X નો ઓક્સિડેશન આંક +2 અને $\text{XCl}_3$ માં +3 છે. સ્ટોક - નોટેશનમાં આ આંક કૌંસમાં દર્શાવીને બંનેને અલગ પાડી શકાય.

ચલ સંયોજકતા ધરાવતી ધાતુઓ માટે બંને ભિન્ન હોઈ શકે છે

સંયોજકતા ધાતુની જોડાવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે, જ્યારે ઓક્સિડેશન આંક ઓક્સિડેશન સ્થિતિ દર્શાવે છે. ચલ સંયોજકતા ધરાવતી ધાતુઓ માટે આ બંને ભિન્ન હોઈ શકે.

ઓક્સિડેશન આંક ખોટો લખ્યો છે; +2 હોવો જોઈએ

$\text{FeCl}_2$ માં લોખંડનો ઓક્સિડેશન આંક +2 છે, તેથી સાચું સ્ટોક નામ આયર્ન (II) ક્લોરાઇડ થાય.

તે ધાતુની ચોક્કસ ઓક્સિડેશન સ્થિતિ સ્પષ્ટ દર્શાવે છે

IUPAC નામકરણમાં જ્યારે ધાતુ ચલ સંયોજકતા ધરાવે, ત્યારે તેનો ઓક્સિડેશન આંક કૌંસમાં દર્શાવવો ફરજિયાત બને છે, જેથી સંયોજન સ્પષ્ટ ઓળખાય.