રાષ્ટ્રપતિ: 16 MCQs with answers

સંસદના બંને ગૃહોના ચૂંટાયેલા સભ્યો અને રાજ્યોની વિધાનસભાઓના ચૂંટાયેલા સભ્યો

રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી Electoral College દ્વારા થાય છે, જેમાં સંસદના બંને ગૃહોના ચૂંટાયેલા સભ્યો અને રાજ્યોની વિધાનસભાઓના ચૂંટાયેલા સભ્યો સામેલ હોય છે.

5 વર્ષ

ભારતીય બંધારણના Article 56 અનુસાર રાષ્ટ્રપતિનો કાર્યકાળ 5 વર્ષનો હોય છે.

35 વર્ષ

Article 58 અનુસાર રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવારની લઘુત્તમ ઉંમર 35 વર્ષ હોવી જોઈએ.

ઉપરાષ્ટ્રપતિ

Article 65 અનુસાર રાષ્ટ્રપતિની ગેરહાજરી, મૃત્યુ કે રાજીનામાના કિસ્સામાં ઉપરાષ્ટ્રપતિ તેમના કર્તવ્યો નિભાવે છે.

True

રાષ્ટ્રપતિ ભારતના સર્વોચ્ચ પદ છે અને બંધારણના રક્ષક તરીકે કાર્ય કરે છે.

Impeachment

Article 61 અનુસાર બંધારણના ભંગ માટે રાષ્ટ્રપતિ સામે Impeachment ની પ્રક્રિયા શરૂ કરી શકાય છે.

ગુપ્ત મતદાન દ્વારા

રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી ગુપ્ત મતદાન (secret ballot) દ્વારા થાય છે, જે Article 55 માં નિર્દિષ્ટ છે.

અનુસૂચિત જાતિનું હોવું

રાષ્ટ્રપતિ પદ માટે અનુસૂચિત જાતિની કોઈ શરત નથી. Article 58 માં ફક્ત નાગરિકતા, ઉંમર અને લાયકાતની શરતો છે.

ક્ષમાદાન સત્તા

Article 72 હેઠળ રાષ્ટ્રપતિને ક્ષમાદાન, માફી, રાહત અને શિક્ષામાંથી મુક્તિ આપવાની સત્તા છે.

Ordinance

Article 123 અનુસાર જ્યારે સંસદ સત્રમાં ન હોય ત્યારે રાષ્ટ્રપતિ Ordinance જારી કરી શકે છે.

Article 61

Article 61 અનુસાર રાષ્ટ્રપતિ સામે Impeachment ની પ્રક્રિયા શરૂ કરી શકાય છે.

False

રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં ફક્ત ચૂંટાયેલા સભ્યો જ મતદાન કરી શકે છે; રાજ્યસભાના નામાંકિત સભ્યોને મતદાનનો અધિકાર નથી.

Single Transferable Vote

Article 55 અનુસાર રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં Proportional Representation ના Single Transferable Vote પદ્ધતિનો ઉપયોગ થાય છે.

₹15,000

રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવારે ₹15,000 ની રકમ સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ તરીકે જમા કરાવવી પડે છે.

એકલ સ્થાનાંતરણીય મત

રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં Single Transferable Vote પદ્ધતિ અનુસાર મતોની ગણતરી થાય છે, જેમાં પ્રથમ પસંદગીના મતો ગણાય છે.

50 પ્રસ્તાવક, 50 અનુમોદક

રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવારી ફોર્મ સાથે 50 પ્રસ્તાવક અને 50 અનુમોદકના હસ્તાક્ષર જરૂરી છે.